Khi tìm hiểu về các giống mèo, nhiều người thường bị rối giữa giống mèo, màu lông, kiểu tai, dáng chân hoặc nguồn gốc. Ví dụ, mèo tam thể là một kiểu màu, không phải một giống riêng; mèo tai cụp là đặc điểm hình thái nổi bật; còn mèo ta, mèo ngoại, mèo lai lại là cách phân nhóm theo nguồn gốc.
Bài viết này giúp anh/chị có một khung phân loại dễ hiểu hơn trước khi đi sâu vào từng giống cụ thể. Nếu mới bắt đầu tìm hiểu tổng quan về loài mèo, anh/chị có thể đọc trước bài mèo – cẩm nang toàn tập cho người mới để có nền tảng rộng hơn.
Giống mèo là gì?
Giống mèo là nhóm mèo có những đặc điểm tương đối ổn định về ngoại hình, bộ lông, kích thước, tính cách hoặc nguồn gốc. Một số giống mèo được nhân giống theo tiêu chuẩn rõ ràng, trong khi một số nhóm mèo phổ biến trong đời sống được gọi theo nguồn gốc hoặc cách nhận diện dân gian.
Điều quan trọng là không nên nhầm giống mèo với màu lông. Mèo vàng, mèo đen, mèo tam thể, mèo mướp hay mèo bicolor là cách gọi theo màu hoặc hoa văn. Những màu này có thể xuất hiện ở nhiều giống mèo khác nhau.
Nếu anh/chị đang tìm hiểu riêng về màu sắc, nên xem thêm bài màu lông mèo để tránh nhầm màu lông thành giống mèo.
Phân loại mèo theo nguồn gốc
Đây là cách phân loại dễ hiểu nhất với người mới nuôi mèo. Theo nguồn gốc, có thể chia thành ba nhóm lớn: mèo ta, mèo ngoại và mèo lai.
Mèo ta
Mèo ta là nhóm mèo bản địa quen thuộc tại Việt Nam, thường còn được gọi là mèo cỏ. Nhóm này có sức sống tốt, dễ thích nghi với khí hậu nóng ẩm, nhanh nhẹn và thường không quá khó chăm.
Mèo ta có ngoại hình đa dạng, thường gặp các màu như vàng, đen, tam thể, mướp, trắng hoặc xám. Đây là lựa chọn phù hợp với người thích một bé mèo gần gũi, dễ nuôi và không quá đặt nặng tiêu chuẩn giống.
Anh/chị có thể xem thêm bài mèo ta nếu muốn hiểu kỹ hơn về nhóm mèo bản địa Việt Nam.
Mèo ngoại
Mèo ngoại là nhóm mèo có nguồn gốc từ nước ngoài, thường được nhân giống theo những đặc điểm tương đối rõ về ngoại hình, tính cách hoặc bộ lông.
Nhóm này gồm nhiều giống phổ biến như mèo Anh, Scottish, Ragdoll, Maine Coon, Bengal, Sphynx, Ba Tư và một số giống khác. Mèo ngoại thường được yêu thích vì ngoại hình đẹp, dễ nhận diện và có nhiều lựa chọn theo gu nuôi.
Tuy nhiên, mỗi giống mèo ngoại có nhu cầu chăm sóc khác nhau. Có giống dễ nuôi, có giống cần chải lông nhiều, có giống cần không gian rộng hoặc chăm da kỹ hơn.
Nếu muốn hiểu rõ nhóm này, anh/chị có thể đọc thêm bài mèo ngoại.
Mèo lai
Mèo lai là nhóm mèo có bố mẹ thuộc hai giống hoặc hai nhóm mèo khác nhau. Ví dụ thường gặp là mèo ta lai mèo ngoại, hoặc mèo ngoại lai với một giống ngoại khác.
Mèo lai có ngoại hình đa dạng, mỗi bé có thể mang nét khác nhau từ bố mẹ. Một số bé mặt tròn hơn mèo ta, lông dày hơn hoặc có màu lông lạ hơn. Tuy nhiên, đặc điểm của mèo lai thường khó dự đoán hơn mèo thuần giống.
Anh/chị có thể xem thêm bài mèo lai để hiểu rõ ưu điểm, hạn chế và cách chọn nhóm này.
Phân loại mèo theo mục đích nuôi
Ngoài nguồn gốc, người nuôi thường chia mèo theo mục đích: mèo nuôi làm bạn trong gia đình, mèo cảnh, mèo giữ nhà bắt chuột hoặc mèo được nhận nuôi cứu hộ.
Mèo nuôi làm bạn trong gia đình
Đây là nhóm phổ biến nhất hiện nay. Người nuôi thường ưu tiên tính cách thân người, dễ sống trong nhà, biết đi vệ sinh đúng chỗ và phù hợp với sinh hoạt gia đình.
Nhóm này có thể là mèo ta, mèo lai hoặc mèo ngoại. Quan trọng nhất không phải tên giống, mà là bé có khỏe, dễ thích nghi và hợp với môi trường sống hay không.
Mèo cảnh
Mèo cảnh là nhóm mèo được nuôi chủ yếu vì ngoại hình đẹp, tính cách gần gũi và khả năng sống cùng con người trong nhà. Nhóm này có thể bao gồm nhiều giống mèo ngoại, mèo lai đẹp hoặc những bé mèo có màu lông, dáng mặt, dáng chân nổi bật.
Nếu muốn đi sâu riêng nhóm mèo cảnh, anh/chị nên xem bài mèo cảnh là gì để hiểu đúng vai trò của nhóm này trước khi chọn bé.
Mèo nhận nuôi hoặc cứu hộ
Đây có thể là mèo ta, mèo lai hoặc mèo bị bỏ rơi được nhận về chăm sóc. Với nhóm này, người nuôi cần kiên nhẫn hơn trong giai đoạn đầu vì bé có thể từng sợ người, từng thiếu chăm sóc hoặc chưa quen sống trong nhà.
Dù không phải mèo giống đẹp hay có giấy tờ, nhiều bé sau khi được chăm đúng vẫn rất tình cảm và gắn bó với gia đình.
Phân loại mèo theo kiểu lông
Kiểu lông ảnh hưởng trực tiếp đến việc chăm sóc hằng ngày, mức rụng lông và thời gian vệ sinh.
Mèo lông ngắn
Mèo lông ngắn thường dễ chăm hơn, ít bị rối lông và phù hợp với người mới nuôi hoặc người bận. Dù vậy, mèo lông ngắn vẫn rụng lông và cần được chải định kỳ.
Nhóm này thường hợp khí hậu Việt Nam hơn so với nhiều giống lông quá dày hoặc quá dài.
Mèo lông dài
Mèo lông dài có ngoại hình đẹp, mềm mại và thường rất nổi bật. Tuy nhiên, nhóm này cần chải lông đều, sấy khô kỹ sau khi tắm và giữ môi trường sống sạch để hạn chế bết lông, rối lông hoặc nấm da.
Nếu anh/chị thích mèo lông dài, nên chuẩn bị thời gian chăm sóc trước khi chọn.
Mèo không lông
Mèo không lông có ngoại hình rất đặc biệt, tiêu biểu là nhóm Sphynx. Dù không cần chải lông, nhóm này vẫn cần chăm da, giữ ấm, vệ sinh tai và tránh nắng gắt.
Đây không phải nhóm dễ chăm như nhiều người tưởng. Người nuôi cần hiểu kỹ trước khi chọn.
Nếu muốn nắm rõ hơn về việc chăm từng kiểu lông, anh/chị có thể xem bài chăm sóc lông mèo.
Phân loại mèo theo ngoại hình nổi bật
Nhiều người chọn mèo không bắt đầu từ tên giống, mà từ đặc điểm ngoại hình như mặt tròn, tai cụp, chân ngắn, lông dài, màu hiếm hoặc dáng nhỏ.
Cách chọn này khá thực tế, nhưng cũng dễ gây nhầm lẫn. Ví dụ, tai cụp là đặc điểm hình thái, không nên hiểu đơn giản là “giống mèo tai cụp” trong mọi trường hợp. Chân ngắn cũng là một đặc điểm cần quan tâm đến sức khỏe vận động, không chỉ nhìn độ đáng yêu.
Nếu anh/chị đang chọn mèo theo đặc điểm như mini, đẹp, chân ngắn, tai cụp hoặc lông ngắn, có thể xem thêm bài mèo cảnh theo đặc trưng.
Ngoài các giống mèo cảnh phổ biến, nhiều người cũng quan tâm tới những giống mèo hiếm, mèo độc lạ hoặc các loài mèo quý hiếm trên thế giới. Nhóm này cần phân biệt rõ giữa mèo cảnh hiếm có thể nuôi và mèo hoang dã cần bảo tồn. Anh/chị có thể xem thêm bài mèo hiếm để hiểu đúng trước khi tìm mua hoặc tìm hiểu sâu từng giống.
Phân loại mèo theo tính cách
Mỗi bé mèo có cá tính riêng, nhưng vẫn có thể chia tương đối thành vài nhóm để người nuôi dễ chọn.
Nhóm điềm tĩnh, dễ sống trong nhà
Nhóm này thường hợp với người mới nuôi, gia đình ở căn hộ hoặc người thích mèo không quá tăng động. Những bé có tính cách ổn định thường dễ làm quen với nhịp sống gia đình hơn.
Nhóm năng động, thích chơi
Nhóm này hợp với người có thời gian tương tác, thích chơi với mèo, có thể chuẩn bị đồ chơi, trụ leo và không gian vận động. Nếu thiếu hoạt động, mèo dễ chán, phá đồ hoặc stress.
Nhóm nhạy cảm, cần làm quen chậm
Một số bé mèo nhạy cảm với tiếng ồn, môi trường mới hoặc người lạ. Nhóm này cần thời gian làm quen, không nên ép bế, ép chơi hoặc thay đổi không gian quá nhanh.
Nếu anh/chị chuẩn bị đón mèo về nhà, bài cách nuôi mèo sẽ giúp thiết lập môi trường sống ban đầu tốt hơn.
Nên chọn giống mèo theo tiêu chí nào?
Thay vì chọn theo giống đang nổi, anh/chị nên bắt đầu từ điều kiện sống thực tế của mình.
Một số câu hỏi nên tự trả lời trước:
- Nhà ở căn hộ hay nhà phố?
- Có nhiều thời gian chơi với mèo không?
- Có sẵn sàng chải lông thường xuyên không?
- Ngân sách nuôi hằng tháng khoảng bao nhiêu?
- Thích mèo hiền, mèo quấn người hay mèo năng động?
- Gia đình có trẻ nhỏ hoặc thú cưng khác không?
Sau khi trả lời các câu hỏi này, anh/chị sẽ dễ khoanh vùng nhóm mèo phù hợp hơn. Với người mới, nên ưu tiên sức khỏe, tính cách và mức chăm sóc trước, sau đó mới tính đến màu lông hoặc ngoại hình đặc biệt.
Các lỗi thường gặp khi tìm hiểu giống mèo
Một lỗi phổ biến là nhầm màu lông với giống mèo. Mèo tam thể, mèo mướp, mèo vàng, mèo đen là cách gọi theo màu hoặc hoa văn, không phải lúc nào cũng là giống riêng.
Lỗi thứ hai là chọn mèo chỉ vì ngoại hình. Một bé mèo đẹp nhưng không hợp môi trường sống, khó chăm hoặc sức khỏe yếu có thể khiến người nuôi rất vất vả.
Lỗi thứ ba là tin hoàn toàn vào tên gọi người bán đưa ra. Một số bé được gọi là mèo Anh lai, mèo Tây, mèo cảnh hay mèo thuần nhưng không có đủ thông tin chứng minh.
Khi chọn, nên xem video thật, sức khỏe, độ tuổi và tính cách thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Mèo tam thể có phải một giống mèo không?
Không. Mèo tam thể là cách gọi theo màu lông gồm ba mảng màu chính, không phải một giống mèo riêng.
Mèo ta có phải giống mèo không?
Mèo ta là cách gọi nhóm mèo bản địa quen thuộc tại Việt Nam. Đây là nhóm mèo rất phổ biến, dễ thích nghi và có ngoại hình đa dạng.
Mèo cảnh và mèo ngoại có giống nhau không?
Không hoàn toàn. Mèo ngoại là nhóm mèo có nguồn gốc từ nước ngoài. Mèo cảnh là cách gọi theo mục đích nuôi và ngoại hình, có thể bao gồm mèo ngoại, mèo lai đẹp hoặc một số bé có đặc điểm nổi bật.
Người mới nên chọn nhóm mèo nào?
Người mới nên ưu tiên mèo khỏe, dễ chăm, tính cách ổn, đã quen ăn uống và biết đi vệ sinh đúng chỗ. Không nên chọn chỉ vì màu hiếm hoặc ngoại hình lạ.
Có nên chọn mèo theo màu lông không?
Có thể chọn theo màu nếu anh/chị thích, nhưng không nên xem màu là tiêu chí duy nhất. Sức khỏe, tính cách, độ tuổi và mức độ phù hợp với gia đình vẫn quan trọng hơn.
Lời kết
Các giống mèo rất đa dạng, nhưng để chọn đúng, anh/chị không cần nhớ hết tên giống ngay từ đầu. Cách thực tế hơn là phân loại theo nguồn gốc, kiểu lông, ngoại hình, tính cách và mức chăm sóc.
Khi hiểu rõ mình cần một bé mèo như thế nào, anh/chị sẽ dễ chọn đúng hơn, tránh chạy theo trào lưu hoặc nhầm lẫn giữa giống, màu lông và đặc điểm ngoại hình.
