Nuôi chó con cần nhiều sự cẩn thận hơn nuôi chó trưởng thành. Bé còn nhỏ, hệ tiêu hóa yếu, sức đề kháng chưa ổn định và rất dễ stress khi đổi môi trường sống.
Nếu chăm đúng từ đầu, chó con sẽ dễ ăn uống ổn định, ngủ tốt, đi vệ sinh đúng chỗ, ít sợ hãi và nhanh quen với gia đình. Ngược lại, nếu tắm quá sớm, đổi thức ăn đột ngột, bế chơi quá nhiều hoặc để bé tiếp xúc môi trường lạ khi chưa đủ vaccine, rủi ro sẽ cao hơn.
Bài viết này hướng dẫn cách nuôi chó con tại nhà theo hướng thực tế: chuẩn bị trước khi đón bé, routine 14 ngày đầu, cách cho ăn, vệ sinh, ngủ nghỉ, vận động nhẹ và các lỗi người mới thường gặp.
Nếu anh/chị muốn xem tổng quan các giai đoạn phát triển trước, có thể đọc bài chó con.
Nuôi chó con có khó không?
Nuôi chó con không quá khó nếu anh/chị hiểu đúng giai đoạn và giữ lịch sinh hoạt ổn định. Khó nhất thường là 1–2 tuần đầu khi bé vừa tách mẹ, vừa đổi mùi nhà, đổi người chăm, đổi âm thanh và đôi khi đổi cả thức ăn.
Trong giai đoạn này, mục tiêu không phải là dạy thật nhiều, mà là giúp bé ổn định: ăn được, ngủ được, đi vệ sinh có nếp, không quá sợ người và không bị stress kéo dài.
Người mới nên nhớ một nguyên tắc đơn giản: chó con cần đều đặn hơn là cầu kỳ. Cho ăn đúng giờ, giữ chỗ ngủ sạch, không đổi thức ăn đột ngột, không tắm vội và quan sát phân mỗi ngày là đã tránh được rất nhiều rắc rối.
Nên đón chó con khi nào?
Chó con không nên tách mẹ quá sớm. Bé cần đủ cứng cáp, biết ăn ổn, có lịch tiêm tẩy rõ và không còn phụ thuộc hoàn toàn vào sữa mẹ.
Khi trao đổi với nơi đang chăm bé, anh/chị nên hỏi rõ:
- Bé bao nhiêu ngày tuổi?
- Bé đã ăn được gì?
- Ngày ăn mấy bữa?
- Đã tiêm phòng hoặc tẩy giun chưa?
- Bé có từng tiêu chảy, ho, bỏ ăn hoặc mệt không?
- Có cần giữ loại thức ăn cũ khi về nhà mới không?
Nếu bé còn quá nhỏ, chưa ăn ổn hoặc chưa có thông tin sức khỏe rõ, anh/chị nên cân nhắc kỹ trước khi đón.
Chuẩn bị gì trước khi đón chó con về nhà?
Trước khi đón bé, anh/chị nên chuẩn bị sẵn một góc riêng. Góc này nên yên tĩnh, sạch, tránh gió lùa, tránh nắng gắt và không nằm ngay nơi nhiều người đi lại.
Các đồ cơ bản nên có:
- Ổ nằm, nệm hoặc chuồng nghỉ phù hợp kích thước.
- Bát ăn và bát nước riêng.
- Thức ăn bé đang dùng ở nơi cũ.
- Tấm lót vệ sinh hoặc khay vệ sinh.
- Khăn lau mềm.
- Lược, sữa tắm dành cho chó, nhưng chưa cần tắm ngay.
- Đồ chơi gặm an toàn.
- Dây dắt, vòng cổ hoặc yếm nhỏ.
- Số điện thoại thú y gần nhà.
Anh/chị có thể xem thêm bài đồ cho chó nếu muốn chuẩn bị đầy đủ hơn trước ngày đón bé.
14 ngày đầu khi chó con mới về nhà
Hai tuần đầu rất quan trọng. Đây là giai đoạn bé làm quen nhà mới, mùi mới, người mới và lịch sinh hoạt mới.
Ngày 1–3: để bé ổn định
Trong 3 ngày đầu, nên để bé nghỉ nhiều hơn chơi. Không nên cho quá nhiều người bế, không tắm ngay, không đổi thức ăn và không cho đi chơi xa.
Bé có thể hơi nhút nhát, ngủ nhiều, ăn ít hơn bình thường hoặc đi vệ sinh chưa đúng chỗ. Đây là phản ứng khá thường gặp khi đổi môi trường.
Việc nên làm là giữ không gian yên tĩnh, cho ăn đúng loại thức ăn cũ, đặt nước sạch gần chỗ nghỉ và quan sát phân, mức độ ăn uống, tinh thần của bé.
Ngày 4–7: bắt đầu tạo nếp
Khi bé đã quen hơn, anh/chị có thể bắt đầu cố định giờ ăn, giờ ngủ, giờ vệ sinh và thời gian chơi ngắn.
Sau khi bé ăn, ngủ dậy hoặc chơi xong, nên đưa bé đến khu vực vệ sinh. Nếu bé đi đúng chỗ, khen nhẹ ngay. Nếu đi sai, chỉ cần lau sạch mùi và đưa bé về đúng vị trí lần sau.
Không nên la mắng quá mạnh vì chó con chưa hiểu quy tắc, chỉ biết sợ.
Ngày 8–14: tập thói quen cơ bản
Khi bé đã ăn ngủ ổn hơn, có thể tập gọi tên, ngồi, chờ ăn, làm quen lược chải và quen được chạm nhẹ vào chân, tai, bụng.
Mỗi buổi tập chỉ nên vài phút. Chó con học tốt hơn khi được khen và lặp lại đều đặn, không cần ép quá lâu.
Nếu muốn đi sâu hơn phần chăm trong giai đoạn đầu, anh/chị có thể đọc bài chăm sóc chó con.
Lịch sinh hoạt cơ bản cho chó con
Một lịch sinh hoạt đơn giản sẽ giúp chó con nhanh vào nếp hơn.
Buổi sáng, cho bé đi vệ sinh, ăn bữa đầu, uống nước và chơi nhẹ. Nếu bé đã đủ điều kiện ra ngoài an toàn, có thể cho vận động ngắn ở khu vực sạch, ít chó lạ.
Buổi trưa hoặc chiều, bé cần có thời gian nghỉ. Chó con ngủ khá nhiều, không nên đánh thức bé liên tục chỉ để chơi.
Buổi tối, cho bé ăn đúng giờ, đi vệ sinh, chơi nhẹ và giảm kích thích trước khi ngủ. Không nên cho bé chạy nhảy quá mạnh sát giờ ngủ vì dễ làm bé hưng phấn, khó nằm yên.
Với chó con, routine càng ổn định thì việc tập vệ sinh, ăn uống và ngủ nghỉ càng dễ hơn.
Cách cho chó con ăn đúng
Chó con cần thức ăn dễ tiêu, phù hợp độ tuổi và được chia thành nhiều bữa nhỏ. Không nên cho ăn quá no một lần vì hệ tiêu hóa của bé còn yếu.
Khi mới về nhà, nên giữ loại thức ăn cũ trong vài ngày. Nếu muốn đổi sang loại khác, hãy chuyển từ từ bằng cách trộn ít thức ăn mới vào thức ăn cũ rồi tăng dần.
Một số nguyên tắc cơ bản:
- Cho ăn đúng giờ.
- Không đổi thức ăn đột ngột.
- Không cho ăn đồ quá mặn, cay, nhiều dầu mỡ.
- Không cho ăn xương nấu chín dễ vỡ.
- Không dùng sữa tươi hoặc sữa đặc nếu bé dễ tiêu chảy.
- Luôn có nước sạch.
Nếu cần chọn khẩu phần kỹ hơn, anh/chị có thể xem bài chó ăn gì và thức ăn cho chó.
Tập chó con đi vệ sinh đúng chỗ
Tập vệ sinh là việc nên bắt đầu ngay từ ngày đầu tiên.
Anh/chị nên chọn một vị trí cố định, có thể dùng pad, khay vệ sinh hoặc khu vực dễ lau dọn. Không nên đổi vị trí liên tục vì bé sẽ khó nhớ.
Các thời điểm nên đưa bé đến chỗ vệ sinh:
- Sau khi ngủ dậy.
- Sau khi ăn.
- Sau khi uống nước nhiều.
- Sau khi chơi.
- Trước khi đi ngủ.
- Khi bé đánh hơi, xoay vòng hoặc bồn chồn.
Khi bé đi đúng chỗ, khen ngay bằng giọng vui vẻ. Nếu bé đi sai, lau sạch mùi bằng dung dịch khử mùi phù hợp. Không nên đánh, dí mũi hoặc quát lớn vì bé có thể sợ và lén đi vệ sinh ở chỗ khác.
Chỗ ngủ cho chó con
Chó con cần một chỗ ngủ riêng, sạch và an toàn. Chỗ ngủ nên đủ ấm nhưng không bí, đủ yên tĩnh nhưng vẫn gần khu vực sinh hoạt để bé không quá cô đơn.
Không nên để bé nằm nền lạnh, nơi gió lùa hoặc gần khu vực quá ồn. Với chó con nhỏ, đặc biệt là giống nhỏ như Chihuahua, Poodle size nhỏ, Phốc Sóc, cần chú ý giữ ấm vừa phải.
Những đêm đầu, bé có thể kêu vì nhớ mẹ hoặc lạ nhà. Anh/chị không nên la mắng. Có thể để khăn có mùi quen, giảm ánh sáng, nói chuyện nhẹ và giữ lịch ngủ ổn định.
Có nên tắm chó con mới về nhà không?
Không nên tắm ngay khi chó con mới về nhà, nhất là trong vài ngày đầu. Bé vừa đổi môi trường nên dễ stress, sức đề kháng cũng chưa ổn định.
Nếu bé hơi bẩn, có thể lau nhẹ bằng khăn ấm và sấy khô vùng ẩm. Khi tắm, cần dùng sữa tắm dành cho chó, tắm nhanh bằng nước ấm và sấy khô kỹ, đặc biệt với chó lông xù, lông dài hoặc lông dày.
Không nên dùng dầu gội người, nước hoa, phấn rôm hoặc sản phẩm có mùi quá mạnh.
Nếu muốn tìm hiểu kỹ hơn về da lông, anh/chị có thể đọc bài chăm sóc lông chó.
Vận động và chơi với chó con
Chó con cần chơi và vận động, nhưng không nên vận động quá sức.
Với bé nhỏ, các hoạt động phù hợp là chơi đồ gặm, gọi tên, đi vài vòng trong nhà, tìm đồ ăn nhỏ hoặc chơi kéo nhẹ. Không nên cho bé nhảy cao, leo cầu thang nhiều hoặc chạy quá lâu trên nền trơn.
Các giống nhỏ dễ chấn thương nếu bị rơi từ cao xuống. Các giống thân dài như Corgi, Lạp Xưởng cần hạn chế nhảy cao. Các giống lớn cần chú ý không để tăng cân hoặc vận động quá nặng khi xương khớp còn phát triển.
Chơi đúng cách giúp bé tiêu hao năng lượng, bớt cắn phá và gắn bó hơn với gia đình.
Huấn luyện chó con từ đâu?
Với chó con, không cần dạy quá nhiều lệnh ngay từ đầu. Nên bắt đầu bằng những thói quen đơn giản:
- Biết tên của mình.
- Đi vệ sinh đúng chỗ.
- Chờ ăn.
- Không cắn tay quá mạnh.
- Làm quen dây dắt.
- Bình tĩnh trong ổ hoặc chuồng nghỉ.
- Quen được chạm vào chân, tai, miệng để sau này dễ vệ sinh.
Mỗi buổi tập nên ngắn, vui và kết thúc khi bé còn hứng thú. Dùng lời khen, đồ ăn thưởng nhỏ và sự lặp lại đều sẽ hiệu quả hơn la mắng.
Nếu muốn có lộ trình chi tiết hơn, anh/chị có thể xem bài huấn luyện chó con.
Theo dõi sức khỏe chó con hằng ngày
Khi nuôi chó con, anh/chị nên quan sát mỗi ngày qua 4 điểm: ăn, uống, phân và tinh thần.
Một bé ổn thường ăn uống đều, ngủ được, đi vệ sinh tương đối ổn, mắt sáng, phản ứng tự nhiên và không quá lừ đừ.
Các dấu hiệu cần chú ý gồm:
- Bỏ ăn kéo dài.
- Nôn nhiều.
- Tiêu chảy, đặc biệt có máu.
- Ho, chảy mũi, thở gấp.
- Ghèn mắt nhiều.
- Mệt lả, run, nằm một chỗ.
- Bụng chướng bất thường.
- Gãi nhiều, rụng lông thành mảng.
Với chó con, nếu dấu hiệu nặng hoặc kéo dài, nên đưa bé đi thú y sớm. Không nên tự xử lý quá lâu tại nhà.
Anh/chị có thể xem thêm bài bệnh ở chó con để biết những vấn đề thường gặp ở giai đoạn này.
Lịch tiêm phòng và tẩy giun cần hỏi rõ
Lịch tiêm phòng và tẩy giun nên theo hướng dẫn của thú y hoặc nơi chăm bé trước đó. Khi đón chó con, anh/chị cần hỏi rõ bé đã tiêm mũi nào, ngày nào, đã tẩy giun chưa và mốc tiếp theo là khi nào.
Không nên cho bé tiếp xúc nơi có nhiều chó lạ khi chưa có nền vaccine phù hợp. Cũng không nên tắm, đổi môi trường quá mạnh hoặc cho vận động quá sức ngay sau khi tiêm.
Điều quan trọng là giữ lại sổ sức khỏe, ảnh sổ hoặc thông tin tiêm tẩy để theo dõi về sau.
Những lỗi thường gặp khi nuôi chó con
Lỗi đầu tiên là đổi thức ăn quá nhanh. Đây là nguyên nhân rất phổ biến khiến chó con tiêu chảy.
Lỗi thứ hai là tắm ngay khi mới về nhà. Bé có thể bị lạnh, stress hoặc yếu đi nếu tắm không đúng lúc.
Lỗi thứ ba là cho quá nhiều người bế, ôm, chơi liên tục. Chó con cần ngủ và cần thời gian làm quen.
Lỗi thứ tư là để bé tự do quá sớm. Nếu chưa tập nếp, bé dễ đi vệ sinh sai chỗ, cắn đồ hoặc hình thành thói quen khó sửa.
Lỗi thứ năm là cho ra ngoài quá sớm khi chưa đủ vaccine. Điều này làm tăng rủi ro tiếp xúc mầm bệnh.
Lỗi thứ sáu là chọn bé chỉ vì rẻ hoặc quá nhỏ. Chó con quá nhỏ, yếu hoặc không rõ tiêm tẩy thường khó chăm hơn rất nhiều.
Câu hỏi thường gặp về cách nuôi chó con
Chó con mới về nhà nên làm gì đầu tiên?
Nên cho bé nghỉ ở góc riêng, giữ thức ăn cũ, không tắm ngay, không cho chơi quá nhiều và quan sát ăn uống, phân, tinh thần trong vài ngày đầu.
Chó con ăn mấy bữa một ngày?
Chó con thường cần ăn nhiều bữa nhỏ hơn chó trưởng thành. Số bữa cụ thể tùy tuổi, giống, cân nặng và loại thức ăn bé đang dùng.
Chó con mới về nhà kêu đêm có sao không?
Thường không sao nếu bé vẫn ăn uống và sinh hoạt bình thường. Bé có thể kêu vì lạ nhà, nhớ mẹ hoặc chưa quen chỗ ngủ. Nên giữ không gian yên tĩnh và tạo cảm giác an toàn.
Có nên nhốt chuồng chó con không?
Có thể dùng chuồng hoặc quây như một khu vực nghỉ an toàn, nhưng không nên nhốt quá lâu. Chuồng nên gắn với cảm giác nghỉ ngơi, không phải hình phạt.
Chó con đi vệ sinh sai chỗ phải làm sao?
Lau sạch mùi, đưa bé về đúng vị trí vào các thời điểm dễ đi vệ sinh và khen ngay khi bé làm đúng. Không nên đánh hoặc quát lớn.
Khi nào chó con được ra ngoài?
Chỉ nên cho ra môi trường bên ngoài an toàn hơn khi bé có nền vaccine phù hợp và sức khỏe ổn. Trước đó, nên xã hội hóa nhẹ trong nhà hoặc khu vực sạch, có kiểm soát.
Tổng kết
Cách nuôi chó con đúng không cần quá phức tạp, nhưng cần đều đặn và cẩn thận. Hãy bắt đầu từ những việc cơ bản: chỗ ngủ sạch, thức ăn phù hợp, lịch vệ sinh rõ, không tắm vội, không đổi đồ ăn đột ngột, vận động vừa sức và quan sát sức khỏe mỗi ngày.
Giai đoạn đầu có thể hơi vất vả, nhưng nếu anh/chị kiên nhẫn trong 1–2 tuần đầu, bé sẽ nhanh vào nếp và dễ hòa nhập với gia đình hơn.
Khi đã sẵn sàng tìm một bé phù hợp để chăm từ nhỏ, anh/chị có thể tham khảo các bé chó con đang sẵn tại Chạm Pets Family để được tư vấn theo giống, độ tuổi, ngân sách và điều kiện chăm sóc.
