Chihuahua nhỏ con nhưng cá tính rất mạnh. Bé thông minh, nhanh hiểu, bám chủ, cảnh giác cao và đôi khi khá bướng. Vì vậy, nếu không dạy từ sớm, Chihuahua rất dễ hình thành các thói quen như đi vệ sinh lung tung, sủa nhiều, nhát người, đòi bế hoặc quá phụ thuộc vào chủ.
Tin tốt là Chihuahua không hề “khó dạy” như nhiều người nghĩ. Vấn đề nằm ở cách huấn luyện. Với giống chó nhỏ và nhạy cảm này, la mắng, đánh phạt hoặc ép buộc thường chỉ làm bé sợ hơn, sủa nhiều hơn và dễ phản ứng phòng vệ.
Bài viết này tập trung vào cách huấn luyện Chihuahua trong đời sống hằng ngày: đi vệ sinh đúng chỗ, giảm sủa, bớt nhát người, quen ở một mình và học vài lệnh cơ bản để dễ sống hơn trong nhà phố, căn hộ.
Nếu anh/chị cần phần chăm sóc tổng thể như ăn uống, giữ ấm, tắm rửa, tiêm phòng, có thể xem thêm bài cách nuôi chó Chihuahua.
Khi nào nên bắt đầu huấn luyện Chihuahua?
Có thể bắt đầu huấn luyện Chihuahua từ khi bé khoảng 2–3 tháng tuổi, ngay lúc mới về nhà. Ở giai đoạn này, không cần dạy quá nhiều lệnh phức tạp. Chỉ cần tập các thói quen nền tảng là đủ:
- Đi vệ sinh đúng chỗ.
- Quen tên gọi.
- Quen ổ nằm riêng.
- Ăn đúng giờ.
- Không cắn tay khi chơi.
- Bớt sủa đòi bế.
- Làm quen người lạ từ từ.
Với Chihuahua con, việc huấn luyện nên nhẹ, ngắn và đều. Mỗi lần chỉ cần 5–10 phút. Không nên bắt bé tập quá lâu vì bé dễ mệt, mất tập trung hoặc sợ buổi học.
Nếu bé còn quá nhỏ, mới về nhà, chưa ổn định ăn uống hoặc còn stress, anh/chị nên ưu tiên giúp bé quen môi trường trước. Có thể tham khảo thêm bài cách chăm sóc chó Chihuahua con để ổn định giai đoạn đầu.
Nguyên tắc huấn luyện chó Chihuahua
Chihuahua rất nhạy với giọng nói, nét mặt và cảm xúc của chủ. Vì vậy, cách dạy hiệu quả nhất là nhẹ nhàng, rõ ràng, nhất quán và có thưởng đúng lúc.
Không đánh, không quát mắng
Đánh hoặc quát to không giúp Chihuahua hiểu đúng sai. Bé có thể chỉ hiểu rằng chủ đang đáng sợ, từ đó trở nên nhát hơn, lén làm sai ở chỗ khuất hoặc phản ứng bằng cách gầm gừ, cắn phòng vệ.
Nếu bé làm sai, chỉ cần nói “không” bằng giọng dứt khoát, sau đó chuyển bé sang hành vi đúng. Không nên mắng kéo dài.
Lệnh phải ngắn và dễ hiểu
Nên dùng các lệnh ngắn như:
- Lại đây
- Ngồi
- Im
- Vào chỗ
- Không
- Đi vệ sinh
Cả nhà nên dùng cùng một câu lệnh. Nếu người nói “im”, người nói “nín”, người nói “đừng sủa nữa”, bé sẽ khó hiểu mình cần làm gì.
Thưởng ngay khi bé làm đúng
Khi Chihuahua làm đúng, nên khen và thưởng trong vòng vài giây. Phần thưởng có thể là miếng đồ ăn nhỏ, lời khen vui vẻ hoặc vuốt ve.
Không cần thưởng quá nhiều. Với Chihuahua, miếng thưởng nên nhỏ để tránh bé no hoặc tăng cân.
Tập ngắn nhưng đều
Huấn luyện Chihuahua không nên làm kiểu cuối tuần tập thật lâu. Hiệu quả hơn là mỗi ngày tập vài lần ngắn.
Gợi ý:
- Sáng: 5 phút tập gọi tên, lại đây, đi vệ sinh.
- Chiều/tối: 10 phút tập ngồi, im, vào chỗ.
- Trong sinh hoạt hằng ngày: khen khi bé tự làm đúng.
Cách dạy chó Chihuahua đi vệ sinh đúng chỗ
Đi vệ sinh đúng chỗ là bài nên dạy đầu tiên. Nếu làm tốt từ đầu, nhà sạch hơn, bé dễ vào nề nếp hơn và chủ cũng đỡ căng thẳng hơn.
Chọn một vị trí cố định
Anh/chị có thể chọn:
- Khay vệ sinh.
- Tấm lót vệ sinh.
- Một góc nhà cố định.
- Khu vực sân hoặc ban công an toàn nếu nhà phù hợp.
Với Chihuahua sống trong căn hộ, dùng khay hoặc tấm lót trong nhà thường thực tế hơn. Bé không cần chờ chủ dắt ra ngoài, nhất là khi trời mưa, lạnh hoặc chủ đi làm.
Không nên thay đổi vị trí toilet liên tục vì Chihuahua sẽ bị rối.
Canh đúng thời điểm
Chihuahua thường muốn đi vệ sinh vào các thời điểm:
- Sau khi ngủ dậy.
- Sau khi ăn 10–20 phút.
- Sau khi chơi nhiều.
- Trước khi ngủ.
- Khi bé đi vòng vòng, cúi mũi ngửi nền nhà.
Khi thấy dấu hiệu, hãy đưa bé đến đúng chỗ ngay. Nếu bé đi đúng, khen và thưởng liền.
Làm đúng quy trình mỗi ngày
Quy trình đơn giản:
- Đưa bé đến khay/tấm lót vào thời điểm dễ đi vệ sinh.
- Đứng gần quan sát, không làm bé phân tâm.
- Khi bé đi đúng chỗ, khen ngay.
- Thưởng một miếng nhỏ.
- Lặp lại nhiều lần trong ngày.
Sau một thời gian, bé sẽ hiểu khu vực đó là nơi đi vệ sinh.
Khi Chihuahua đi bậy thì xử lý thế nào?
Không nên đánh, dí mũi vào nước tiểu hoặc mắng quá lâu. Cách đó thường làm bé sợ chủ hơn là hiểu lỗi.
Nên làm:
- Dọn sạch ngay.
- Dùng dung dịch khử mùi để bé không quay lại đánh dấu.
- Nếu bắt gặp bé đang chuẩn bị đi bậy, nói “không” rồi bế bé ra đúng chỗ.
- Nếu bé hoàn thành ở đúng chỗ, khen và thưởng.
Đi vệ sinh đúng chỗ cần thời gian. Với chó con, chuyện sai vài lần là bình thường.
Cách giảm sủa cho chó Chihuahua
Chihuahua là giống chó cảnh giác cao. Bé dễ sủa khi nghe tiếng động, thấy người lạ, nghe chuông cửa hoặc cảm thấy bất an. Mục tiêu không phải làm bé im hoàn toàn, mà là dạy bé biết dừng lại khi được nhắc.
Vì sao Chihuahua sủa nhiều?
Một số lý do phổ biến:
- Báo động khi có tiếng động lạ.
- Sợ người lạ, chó lạ.
- Buồn chán, thiếu vận động.
- Đòi chủ chú ý.
- Bị nhốt quá lâu.
- Chưa được làm quen môi trường từ nhỏ.
Muốn giảm sủa, cần xem bé sủa vì lý do gì. Nếu bé sủa do sợ, cần giúp bé tự tin hơn. Nếu sủa vì đòi bế, cần ngừng chiều theo tiếng sủa.
Dạy lệnh “Im”
Cách tập:
- Chọn lúc bé đang tỉnh táo, không quá kích động.
- Khi bé sủa, đợi bé sủa 1–2 tiếng.
- Nói “Im” bằng giọng chắc, không hét.
- Ngay khi bé ngưng dù chỉ 1–2 giây, khen và thưởng.
- Lặp lại nhiều lần.
Ban đầu chỉ cần bé im vài giây. Sau đó tăng dần thời gian im lặng trước khi thưởng.
Không vô tình thưởng cho tiếng sủa
Nếu Chihuahua cứ sủa là được bế, được mở cửa, được cho ăn hoặc được chủ quay lại dỗ, bé sẽ học rằng sủa là cách đạt mục tiêu.
Nên làm ngược lại:
- Chỉ bế khi bé đã bình tĩnh.
- Chỉ mở cửa khi bé ngưng sủa.
- Chỉ cho ra khỏi chuồng khi bé im vài giây.
- Không la hét theo tiếng sủa của bé.
La càng to, Chihuahua càng dễ hiểu rằng “chủ cũng đang sủa cùng mình”.
Giảm kích thích gây sủa
Nếu bé hay ngồi cửa sổ sủa người đi qua, có thể kéo rèm hoặc đổi vị trí ổ nằm. Nếu bé sủa vì tiếng ngoài hành lang, có thể bật âm thanh nhẹ trong nhà để giảm tiếng động bất ngờ.
Ngoài ra, cho bé vận động nhẹ, chơi đồ chơi gặm hoặc tập lệnh ngắn mỗi ngày cũng giúp giảm năng lượng dư thừa.
Giúp Chihuahua bớt nhát người
Nhiều bé Chihuahua rất bám chủ nhưng lại sợ người lạ. Khi có khách, bé có thể trốn, run, sủa hoặc gầm gừ. Đây thường là dấu hiệu bé thiếu tự tin, không phải cố tình “dữ”.
Không ép bé tiếp xúc quá nhanh
Không nên bắt người lạ bế bé ngay, cúi sát mặt bé hoặc đưa tay chạm vào đầu bé đột ngột. Với Chihuahua nhát, những hành động này rất dễ làm bé hoảng.
Nên để bé có khoảng cách an toàn. Người lạ chỉ cần ngồi yên, nói chuyện bình thường, đưa tay thấp xuống để bé tự ngửi nếu muốn.
Làm quen theo từng bước nhỏ
Có thể tập cho bé quen dần bằng cách:
- Cho nghe âm thanh trong nhà ở mức nhẹ.
- Cho nhìn người lạ từ xa.
- Dắt đi dạo ở nơi ít người trước.
- Khi bé bình tĩnh, khen và thưởng.
- Không ép bé vào môi trường quá đông, quá ồn ngay từ đầu.
Mỗi trải nghiệm tốt sẽ giúp Chihuahua tự tin hơn. Ngược lại, nếu ép bé vào tình huống quá sợ, bé có thể càng nhát hoặc sủa nhiều hơn.
Chủ phải bình tĩnh
Nếu chủ thấy người lạ đến là ôm chặt bé, dỗ quá mức hoặc tỏ ra lo lắng, Chihuahua sẽ cảm nhận được sự căng thẳng đó. Bé có thể nghĩ rằng người lạ thật sự nguy hiểm.
Hãy giữ giọng bình thường, cho bé thời gian quan sát và chỉ khen khi bé bình tĩnh.
Tập Chihuahua quen ở một mình
Chihuahua rất bám chủ. Nếu không tập từ sớm, bé có thể sủa, khóc, cào cửa hoặc phá đồ khi chủ ra ngoài.
Bắt đầu từ thời gian rất ngắn
Không nên để bé ở một mình quá lâu ngay từ đầu. Hãy tập từng bước:
- Cho bé vào khu vực an toàn.
- Để đồ chơi, ổ nằm và nước sạch.
- Rời khỏi phòng 1–2 phút.
- Quay lại bình thường, không làm quá lên.
- Tăng dần lên 5 phút, 10 phút, 15 phút.
Mục tiêu là để bé hiểu rằng chủ đi rồi sẽ quay lại, không cần hoảng.
Không chào tạm biệt quá xúc động
Nhiều người trước khi đi cứ ôm, dỗ, nói chuyện rất lâu. Khi quay về lại mừng quá mức. Điều này có thể làm Chihuahua càng nhạy cảm với chuyện chủ rời đi.
Nên giữ việc ra vào nhà bình thường, nhẹ nhàng. Khi bé bình tĩnh mới tương tác.
Tạo việc cho bé làm
Có thể cho bé:
- Đồ chơi gặm an toàn.
- Thảm liếm.
- Bóng nhỏ.
- Đồ chơi nhét thức ăn.
- Áo cũ có mùi chủ để bé bớt lạ.
Không nên để bé một mình trong không gian quá rộng, nhiều nguy hiểm. Khu vực nhỏ, an toàn sẽ giúp bé yên tâm hơn.
Dạy các lệnh cơ bản cho Chihuahua
Chihuahua không cần học quá nhiều trò khó. Chỉ cần vài lệnh cơ bản là sinh hoạt hằng ngày đã dễ hơn rất nhiều.
Lệnh “Lại đây”
Cách dạy:
- Gọi tên bé + “Lại đây”.
- Khi bé chạy lại, khen và thưởng.
- Tập trong nhà trước, sau đó mới tập nơi có nhiều kích thích hơn.
- Không gọi bé lại để mắng, vì bé sẽ sợ lệnh này.
Lệnh này rất hữu ích khi bé chạy ra cửa, đi xa hoặc đang chú ý thứ khác.
Lệnh “Ngồi”
Cách dạy:
- Cầm miếng thưởng trước mũi bé.
- Từ từ đưa tay lên cao và hơi ra sau.
- Khi bé ngồi xuống, nói “Ngồi”.
- Khen và thưởng ngay.
Có thể dùng lệnh “Ngồi” trước khi cho ăn, trước khi mở cửa hoặc khi bé quá kích động.
Lệnh “Vào chỗ”
Lệnh này giúp bé quen ổ nằm, chuồng hoặc khu vực riêng.
Cách dạy:
- Đặt một món thưởng trong ổ.
- Nói “Vào chỗ”.
- Khi bé bước vào, khen và thưởng.
- Tập nhiều lần để bé hiểu ổ là nơi an toàn, không phải chỗ bị phạt.
Không nên chỉ nhốt bé vào chuồng khi bé làm sai. Nếu vậy, bé sẽ ghét chuồng và phản ứng mạnh khi bị đưa vào.
Lệnh “Không”
Lệnh “Không” dùng khi bé chuẩn bị làm điều không nên: cắn tay, nhảy lên bàn, gặm dây điện, đi vệ sinh sai chỗ.
Giọng nên dứt khoát nhưng không hét. Sau đó hướng bé sang hành vi đúng, ví dụ đưa đồ chơi gặm thay vì để bé cắn tay.
Lịch huấn luyện Chihuahua mỗi ngày
Anh/chị không cần dành quá nhiều thời gian. Chỉ cần chia nhỏ trong ngày.
Buổi sáng
- Đưa bé đi vệ sinh đúng chỗ.
- Tập gọi tên, “Lại đây”.
- Tập “Ngồi” trước khi ăn.
Thời gian: khoảng 5–10 phút.
Buổi chiều hoặc tối
- Tập “Im” khi có tiếng động nhẹ.
- Tập “Vào chỗ”.
- Chơi nhẹ để bé tiêu hao năng lượng.
- Cho bé làm quen âm thanh, người lạ hoặc không gian mới ở mức vừa phải.
Thời gian: khoảng 10–15 phút.
Trong sinh hoạt hằng ngày
Quan trọng nhất là tận dụng các tình huống thật:
- Bé đi vệ sinh đúng: khen.
- Bé im khi được nhắc: thưởng.
- Bé tự vào ổ: khen.
- Bé bình tĩnh khi có khách: thưởng.
- Bé cắn tay: dừng chơi và chuyển sang đồ chơi.
Huấn luyện Chihuahua hiệu quả nhất là dạy bằng thói quen hằng ngày, không phải chỉ dạy trong “giờ học”.
Những lỗi thường gặp khi huấn luyện Chihuahua
Quá chiều vì bé nhỏ
Nhiều người thấy Chihuahua nhỏ quá nên bé sủa là bế, đòi gì cũng cho, sai cũng bỏ qua. Lâu dần, bé hiểu rằng chỉ cần sủa, cào, nhảy lên là đạt được điều mình muốn.
Mắng sau khi sự việc đã qua
Nếu bé đi vệ sinh bậy từ lâu rồi chủ mới phát hiện và mắng, bé thường không hiểu mình bị mắng vì điều gì. Việc này chỉ làm bé sợ chủ.
Đổi lệnh liên tục
Hôm nay dùng “im”, mai dùng “nín”, hôm khác dùng “đừng sủa”. Cách này khiến Chihuahua khó học. Nên chọn một lệnh và cả nhà dùng giống nhau.
Tập quá lâu
Chihuahua nhỏ, dễ mệt và mất tập trung. Tập quá lâu khiến bé chán, né tránh hoặc căng thẳng. Tập ngắn nhưng đều sẽ tốt hơn.
Chỉ dạy khi bé làm sai
Huấn luyện không chỉ là sửa lỗi. Cần khen khi bé làm đúng, kể cả những việc nhỏ như tự vào ổ, tự ngồi chờ, im khi được nhắc hoặc đi vệ sinh đúng chỗ.
FAQ về huấn luyện chó Chihuahua
Chihuahua có dễ huấn luyện không?
Có. Chihuahua thông minh và học khá nhanh, nhưng hơi bướng và nhạy cảm. Muốn dạy hiệu quả, anh/chị cần nhẹ nhàng, nhất quán, tập ngắn và thưởng đúng lúc.
Mất bao lâu để dạy Chihuahua đi vệ sinh đúng chỗ?
Thường cần vài tuần nếu tập đều. Chó con có thể sai nhiều lần trong giai đoạn đầu, nên cần kiên nhẫn, dọn sạch mùi và đưa bé đến đúng chỗ vào các thời điểm dễ đi vệ sinh.
Chihuahua sủa nhiều có sửa được không?
Có thể giảm được. Cần dạy lệnh “Im”, giảm kích thích gây sủa, không chiều theo tiếng sủa và cho bé vận động, tương tác đủ mỗi ngày.
Có nên đánh Chihuahua khi bé làm sai không?
Không nên. Chihuahua nhỏ và nhạy cảm, đánh phạt dễ làm bé sợ, nhát hoặc phản ứng phòng vệ. Nên dùng cách ngắt hành vi sai, hướng sang hành vi đúng và thưởng khi bé làm đúng.
Chihuahua mấy tháng thì dạy đi vệ sinh được?
Có thể tập từ khoảng 2–3 tháng tuổi. Giai đoạn đầu nên tập nhẹ, đưa bé đến khay thường xuyên sau ăn, sau ngủ và sau khi chơi.
Tổng kết
Huấn luyện chó Chihuahua không cần phức tạp, nhưng cần đều đặn và nhất quán. Việc quan trọng nhất là dạy bé đi vệ sinh đúng chỗ, biết dừng sủa khi được nhắc, bớt nhát người, quen ở một mình và hiểu vài lệnh cơ bản.
Với Chihuahua, cách dạy nhẹ nhàng thường hiệu quả hơn la mắng. Bé càng cảm thấy an toàn, càng dễ nghe lời. Bé càng bị dọa, càng dễ sủa, trốn hoặc phản ứng mạnh.
Nếu anh/chị đang nuôi Chihuahua trong căn hộ hoặc nhà phố, nên bắt đầu từ những thói quen nhỏ mỗi ngày. Khi bé biết đi vệ sinh đúng, bớt sủa và bình tĩnh hơn với người lạ, việc sống chung sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Nếu đang tìm một bé Chihuahua khỏe mạnh, tính cách phù hợp và được tư vấn kỹ trước khi về nhà, anh/chị có thể tham khảo các bé chó Chihuahua đang sẵn tại Chạm Pets để được hỗ trợ chọn bé theo độ tuổi, giới tính, màu lông, tính cách và điều kiện chăm sóc của gia đình.
