Nuôi chó cảnh không chỉ là chọn một bé đẹp rồi đưa về nhà. Để bé khỏe, sạch, ngoan và hòa nhập tốt với gia đình, anh/chị cần chuẩn bị không gian sống, lịch ăn uống, vệ sinh, đi dạo, chăm lông và tập thói quen ngay từ đầu.
Bài viết này hướng dẫn cách nuôi chó cảnh tại nhà theo hướng thực tế, phù hợp với nhà phố, căn hộ và điều kiện chăm sóc tại Việt Nam.
Nếu anh/chị chưa rõ nhóm chó cảnh gồm những giống nào, có thể đọc trước bài chó cảnh là gì hoặc bài các giống chó cảnh để chọn giống phù hợp hơn.
Nuôi chó cảnh có khó không?
Nuôi chó cảnh không quá khó nếu anh/chị chọn đúng giống và có routine ổn định. Cái khó thường không nằm ở vài ngày đầu, mà ở việc duy trì thói quen lâu dài: cho ăn đúng giờ, vệ sinh đúng cách, đi dạo đều, chăm lông và quan sát sức khỏe.
Với người mới, nên ưu tiên những giống có kích thước phù hợp, tính cách ổn định, mức năng lượng vừa phải và không quá khó chăm lông. Nếu sống trong căn hộ hoặc nhà phố nhỏ, nhóm chó cảnh mini hoặc chó nhỏ thường dễ bắt đầu hơn.
Anh/chị có thể xem thêm bài chó cảnh mini nếu đang tìm giống nhỏ gọn, dễ nuôi trong nhà.
Chuẩn bị trước khi đón chó cảnh về nhà
Trước khi đón bé về, anh/chị nên chuẩn bị sẵn một góc riêng để bé có cảm giác an toàn. Góc này nên sạch, yên tĩnh, tránh gió lùa, tránh nắng gắt và không nằm ngay lối đi đông người.
Một số đồ cơ bản nên có:
- Bát ăn và bát nước riêng.
- Ổ nằm, nệm hoặc chuồng phù hợp kích thước.
- Dây dắt, vòng cổ hoặc yếm.
- Khay vệ sinh, tấm lót hoặc khu vực đi vệ sinh cố định.
- Thức ăn bé đang dùng hoặc loại phù hợp độ tuổi.
- Lược, khăn, sữa tắm, dụng cụ vệ sinh tai, mắt, móng.
- Đồ chơi gặm, đồ chơi tương tác nhẹ.
Trong những ngày đầu, không nên cho quá nhiều người bế, chọc hoặc ép bé chơi liên tục. Bé cần thời gian làm quen mùi nhà, chỗ ngủ, tiếng động và người chăm chính.
14 ngày đầu khi chó cảnh mới về nhà
Hai tuần đầu là giai đoạn rất quan trọng. Mục tiêu không phải là dạy thật nhiều, mà là giúp bé ổn định và hiểu các thói quen cơ bản.
Ngày 1–3: làm quen nhà mới
Nên giữ môi trường yên tĩnh, cho bé làm quen chỗ ngủ, bát ăn, bát nước và khu vực vệ sinh. Không nên tắm ngay nếu bé vừa di chuyển xa hoặc còn căng thẳng.
Nên cho ăn loại thức ăn bé đang quen trước đó, tránh đổi đột ngột. Nếu cần đổi thức ăn, nên đổi từ từ trong vài ngày để hạn chế rối loạn tiêu hóa.
Ngày 4–7: tạo lịch sinh hoạt
Bắt đầu cố định giờ ăn, giờ đi vệ sinh, giờ chơi và giờ nghỉ. Sau khi bé ăn, ngủ dậy hoặc chơi xong, nên đưa bé đến đúng khu vực vệ sinh.
Khi bé đi đúng chỗ, khen nhẹ và thưởng ngay. Không nên la mắng quá mạnh nếu bé đi sai, vì bé có thể sợ và lén đi chỗ khác.
Ngày 8–14: tập thói quen nhẹ
Có thể bắt đầu tập gọi tên, ngồi, chờ ăn, làm quen dây dắt và chải lông nhẹ. Mỗi buổi chỉ nên ngắn, vui và dễ hiểu.
Giai đoạn này cũng nên quan sát phân, ăn uống, mức độ lanh lợi, ho, hắt hơi, nôn, tiêu chảy hoặc dấu hiệu bất thường khác. Nếu bé mệt, bỏ ăn hoặc tiêu chảy kéo dài, nên liên hệ thú y.
Lịch sinh hoạt cơ bản cho chó cảnh
Một routine đơn giản sẽ giúp chó cảnh dễ vào nếp hơn.
Buổi sáng, nên cho bé đi vệ sinh, ăn sáng, uống nước và vận động nhẹ. Với chó nhỏ, có thể đi dạo ngắn hoặc chơi trong nhà nếu thời tiết xấu.
Ban ngày, bé cần có thời gian nghỉ. Nếu gia đình đi làm, nên để nước sạch, đồ gặm an toàn và khu vực vệ sinh cố định. Không nên để bé ở nơi quá nóng, quá bí hoặc có nhiều dây điện, đồ dễ nuốt.
Buổi chiều hoặc tối là thời điểm phù hợp để đi dạo, chơi, chải lông nhẹ và tương tác với bé. Trước khi ngủ, nên cho bé đi vệ sinh lần cuối và giảm kích thích để bé ngủ yên hơn.
Với chó con, số bữa ăn thường nhiều hơn chó trưởng thành. Với chó trưởng thành, đa số có thể duy trì 2 bữa/ngày, tùy giống, tuổi, thể trạng và hướng dẫn của người bán hoặc thú y.
Cách cho chó cảnh ăn đúng
Ăn uống là phần rất dễ bị làm sai khi mới nuôi chó cảnh. Nhiều người thương bé nên cho ăn quá nhiều, đổi món liên tục hoặc cho ăn đồ người quá mặn, quá béo.
Nguyên tắc cơ bản là chọn thức ăn phù hợp với độ tuổi, kích thước, mức vận động và tình trạng sức khỏe của bé.
Chó con cần khẩu phần dễ tiêu, chia thành nhiều bữa nhỏ. Chó trưởng thành cần khẩu phần ổn định để giữ cân nặng. Chó dễ béo như Pug, Bull Pháp, Labrador hoặc Corgi cần kiểm soát lượng ăn kỹ hơn.
Không nên cho chó ăn sô cô la, nho, hành tỏi, đồ quá mặn, đồ chiên nhiều dầu, xương nấu chín dễ vỡ vụn, thức ăn ôi thiu hoặc đồ có chất ngọt nhân tạo xylitol.
Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về khẩu phần, anh/chị có thể đọc bài chó ăn gì và thức ăn cho chó.
Tập chó cảnh đi vệ sinh đúng chỗ
Tập vệ sinh đúng chỗ nên bắt đầu ngay từ ngày đầu tiên. Anh/chị nên chọn một vị trí cố định, dễ lau dọn và không thay đổi quá nhiều.
Các thời điểm nên đưa bé đến chỗ vệ sinh gồm:
- Sau khi ngủ dậy.
- Sau khi ăn hoặc uống nước.
- Sau khi chơi.
- Trước khi đi ngủ.
- Khi thấy bé đánh hơi, xoay vòng, bồn chồn.
Khi bé đi đúng chỗ, nên khen ngay. Nếu bé đi sai, cần lau sạch mùi bằng dung dịch khử mùi phù hợp, vì nếu còn mùi cũ, bé dễ quay lại đúng chỗ đó.
Không nên dí mũi, đánh hoặc la quá mạnh. Cách này thường làm bé sợ hơn là hiểu đúng.
Chăm lông, tắm và vệ sinh cơ bản
Chó cảnh có nhiều kiểu lông khác nhau, nên cách chăm cũng khác nhau.
Chó lông ngắn như Pug, Bull Pháp, Chihuahua lông ngắn, Phốc hươu thường dễ vệ sinh hơn. Anh/chị có thể chải nhẹ bằng găng cao su, lau người khi cần và tắm theo tình trạng thực tế.
Chó lông xù, lông dài hoặc lông xoăn như Poodle, Phốc Sóc, Bichon, Maltese, Shih Tzu cần chải và sấy kỹ hơn. Nếu tắm xong mà gốc lông còn ẩm, bé dễ bị hôi da, ngứa hoặc viêm da.
Ngoài lông, cần chú ý vệ sinh tai, mắt, răng, móng, kẽ chân và vùng quanh hậu môn. Đây là những vị trí dễ bẩn nhưng hay bị bỏ quên.
Nếu muốn đọc chi tiết theo từng kiểu lông, anh/chị có thể xem bài chăm sóc lông chó, chó cảnh lông xù và chó cảnh lông ngắn.
Đi dạo và vận động cho chó cảnh
Chó cảnh vẫn cần vận động mỗi ngày, kể cả những bé nhỏ hoặc sống trong căn hộ. Đi dạo giúp chó tiêu hao năng lượng, khám phá mùi, giảm stress và ổn định hành vi.
Với chó nhỏ, có thể đi dạo ngắn, chia thành nhiều lần nhẹ. Với giống năng động hơn như Corgi, Beagle, Golden, Labrador, Husky hoặc Samoyed, nhu cầu vận động sẽ cao hơn.
Không nên cho chó mặt ngắn như Pug, Bull Pháp vận động mạnh dưới nắng nóng. Với chó lông dày như Samoyed, Husky, Alaska, nên đi dạo lúc mát và luôn theo dõi dấu hiệu quá nhiệt.
Nếu bé sủa nhiều, cắn phá, chạy vòng trong nhà hoặc bồn chồn, có thể bé đang thiếu vận động hoặc thiếu trò chơi phù hợp.
Tập thói quen và huấn luyện cơ bản
Chó cảnh sống trong gia đình nên được tập các thói quen cơ bản từ sớm. Không cần dạy quá phức tạp, nhưng nên có nền tảng rõ ràng.
Một số thói quen nên tập gồm:
- Gọi tên là quay lại.
- Đi vệ sinh đúng chỗ.
- Ngồi và chờ ăn.
- Làm quen dây dắt.
- Không cắn tay, không cắn phá đồ.
- Bình tĩnh khi có khách hoặc tiếng chuông cửa.
- Ở yên trong chuồng hoặc ổ khi cần nghỉ.
Nên dùng lời khen, đồ ăn thưởng nhỏ và sự lặp lại nhất quán. Mỗi buổi tập chỉ nên ngắn, dễ hiểu và kết thúc khi bé còn hứng thú.
Nếu muốn có giáo trình chi tiết hơn, anh/chị có thể đọc bài huấn luyện chó.
Theo dõi sức khỏe khi nuôi chó cảnh
Người nuôi nên quan sát chó mỗi ngày qua 4 điểm: ăn, uống, đi vệ sinh và mức độ lanh lợi.
Nếu bé bỏ ăn, nôn, tiêu chảy, ho, thở gấp, mệt lả, ngứa gãi nhiều, rụng lông thành mảng, đi khập khiễng hoặc thay đổi hành vi bất thường, không nên chủ quan.
Chó cảnh nhỏ, chó con hoặc giống mặt ngắn có thể chuyển biến nhanh hơn khi gặp vấn đề sức khỏe. Khi dấu hiệu kéo dài hoặc nặng, nên đưa bé đến thú y thay vì tự xử lý quá lâu tại nhà.
Anh/chị có thể xem thêm bài bệnh thường gặp ở chó để biết các dấu hiệu cần chú ý.
Chi phí nuôi chó cảnh gồm những gì?
Chi phí nuôi chó cảnh không chỉ có tiền mua ban đầu. Anh/chị nên tính thêm các khoản duy trì hằng tháng và các khoản phát sinh.
Các nhóm chi phí thường gặp gồm:
- Thức ăn hằng ngày.
- Tấm lót, dung dịch vệ sinh, đồ khử mùi.
- Sữa tắm, lược, khăn, dụng cụ chăm lông.
- Grooming nếu bé cần cắt tỉa định kỳ.
- Tiêm phòng, tẩy giun, phòng ve rận.
- Khám thú y khi bé có dấu hiệu bất thường.
- Đồ chơi, đồ gặm, dây dắt, ổ nằm.
Giống càng lớn, ăn càng nhiều thì chi phí thường cao hơn. Giống cần grooming như Poodle, Bichon, Phốc Sóc, Maltese hoặc Shih Tzu cũng cần dự trù công chăm và chi phí chăm lông.
Nếu đang cân nhắc trước khi chọn bé, anh/chị có thể xem thêm bài giá chó cảnh để hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến ngân sách ban đầu.
Những lỗi thường gặp khi nuôi chó cảnh
Lỗi đầu tiên là đổi thức ăn quá nhanh. Chó mới về nhà rất dễ rối loạn tiêu hóa nếu vừa đổi môi trường vừa đổi đồ ăn đột ngột.
Lỗi thứ hai là tắm quá sớm hoặc tắm quá nhiều. Không phải cứ tắm nhiều là sạch, nhất là khi bé còn nhỏ, mới về nhà hoặc chưa khỏe hẳn.
Lỗi thứ ba là để bé tự do quá sớm. Nếu chưa có giới hạn, bé dễ đi vệ sinh sai chỗ, cắn đồ, sủa nhiều hoặc hình thành thói quen khó sửa.
Lỗi thứ tư là thiếu vận động. Chó cảnh nhỏ vẫn cần chơi, đi dạo và tương tác. Nhốt trong nhà cả ngày dễ làm bé stress.
Lỗi thứ năm là chọn giống theo ảnh đẹp nhưng không tính công chăm. Chó lông xù, chó mặt ngắn, chó năng lượng cao đều có yêu cầu riêng.
Câu hỏi thường gặp về cách nuôi chó cảnh
Nuôi chó cảnh trong căn hộ có được không?
Có. Nhiều giống chó cảnh phù hợp căn hộ nếu được chọn đúng giống, tập vệ sinh, đi dạo đều và có lịch sinh hoạt ổn định.
Chó cảnh mới về nhà bao lâu thì quen?
Thường cần khoảng 1–2 tuần để bé quen mùi nhà, chỗ ngủ, người chăm và lịch sinh hoạt. Một số bé nhát hơn có thể cần lâu hơn.
Có nên tắm chó cảnh ngay khi mới đón về không?
Không nên tắm ngay nếu bé vừa di chuyển, còn căng thẳng hoặc chưa khỏe. Có thể lau nhẹ bằng khăn ấm nếu cần, sau đó theo dõi vài ngày trước khi tắm.
Chó cảnh có cần đi dạo mỗi ngày không?
Có. Dù là chó nhỏ, bé vẫn cần vận động, ngửi mùi, giải tỏa năng lượng và học cách làm quen môi trường bên ngoài.
Người mới nên nuôi giống chó cảnh nào?
Người mới nên chọn giống vừa sức chăm, tính cách ổn định, không quá nhiều năng lượng và phù hợp không gian sống. Poodle, Pug, Bichon, Shih Tzu, Chihuahua hoặc Phốc hươu thường là các giống dễ cân nhắc, tùy nhu cầu cụ thể.
Chó cảnh hay sủa phải làm sao?
Trước tiên cần xem nguyên nhân: sợ, buồn chán, thiếu vận động, đòi chú ý hay phản ứng với tiếng động. Không nên chỉ la mắng. Nên tăng vận động phù hợp, tập bình tĩnh và thưởng khi bé im đúng lúc.
Tổng kết
Cách nuôi chó cảnh tốt nhất là bắt đầu từ những việc cơ bản: chọn giống phù hợp, chuẩn bị không gian an toàn, cho ăn ổn định, tập vệ sinh đúng chỗ, đi dạo đều, chăm lông đúng kiểu và theo dõi sức khỏe hằng ngày.
Người mới không cần làm quá phức tạp, nhưng cần đều đặn. Khi bé có routine ổn định, bé sẽ dễ ngoan hơn, ít stress hơn và hòa nhập tốt hơn với gia đình.
Khi đã sẵn sàng chọn một bé phù hợp, anh/chị có thể tham khảo các bé chó cảnh đang sẵn tại Chạm Pets Family để được tư vấn theo không gian sống, thời gian chăm sóc và ngân sách thực tế.
