Chó Shih Tzu là giống chó cảnh nhỏ, hiền, tình cảm và rất hợp nuôi trong nhà. Bé không cần vận động quá nhiều, nhưng lại cần được chăm kỹ ở phần lông, mắt, mặt, da và môi trường sống.
Nói đơn giản, cách nuôi chó Shih Tzu không quá khó, nhưng không thể nuôi qua loa. Đây là giống chó có mặt ngắn, mắt to, lông dài nên dễ bị lem mắt, bết lông, nóng bí, viêm da hoặc khó chịu nếu không được vệ sinh đều.
Bài viết này hướng dẫn Anh/Chị cách chăm Shih Tzu thực tế tại nhà: từ chuẩn bị chỗ ở, cho ăn, chải lông, lau mắt, tắm sấy, vận động đến chăm bé trong 14 ngày đầu sau khi về nhà.
Hiểu đúng về chó Shih Tzu trước khi nuôi
Trước khi nuôi Shih Tzu, Anh/Chị nên hiểu rõ vài điểm quan trọng:
- Shih Tzu là giống chó nhỏ, thường nặng khoảng 4–7 kg khi trưởng thành.
- Bé hợp sống trong nhà, căn hộ, phòng sạch và mát.
- Tính cách thường hiền, thân thiện, tình cảm, không quá tăng động.
- Bộ lông dài cần chải và tắm sấy đều.
- Mắt to, mặt ngắn nên cần lau mắt, giữ mặt sạch.
- Không hợp nuôi thả ngoài trời, nơi quá nóng, ẩm hoặc bẩn.
Nếu Anh/Chị muốn tìm hiểu kỹ hơn về nguồn gốc, ngoại hình và tính cách, có thể xem thêm bài giống chó Shih Tzu.
Chuẩn bị trước khi đón chó Shih Tzu về nhà
Chuẩn bị kỹ từ đầu giúp bé đỡ stress và giúp người nuôi không bị lúng túng trong những ngày đầu.
Chuẩn bị chỗ ngủ
Shih Tzu nên có một góc riêng trong nhà. Chỗ ngủ nên:
- Sạch, khô, thoáng.
- Không quá nóng bí.
- Không bị gió điều hòa hoặc quạt thổi thẳng vào mặt.
- Không đặt sát cửa ra vào hoặc nơi quá ồn.
- Có nệm, khăn hoặc chuồng/lồng phù hợp.
Nếu nhà lát gạch trơn, nên lót thêm thảm ở khu bé hay chạy. Shih Tzu chân ngắn, thân nhỏ, nếu trượt ngã nhiều có thể ảnh hưởng chân và cột sống.
Đồ dùng cần có
Trước khi đón bé, Anh/Chị nên chuẩn bị:
- Bát ăn, bát nước chống lật.
- Nệm hoặc chuồng/lồng.
- Tã lót, khay vệ sinh.
- Lược chải lông.
- Khăn mềm lau mặt.
- Sữa tắm dành cho chó.
- Máy sấy hoặc khăn thấm tốt.
- Đồ chơi mềm, đồ gặm an toàn.
- Dây dắt hoặc yếm ngực nhẹ.
Không cần mua quá nhiều đồ ngay từ đầu. Quan trọng là đồ dùng an toàn, dễ vệ sinh và phù hợp với size nhỏ của Shih Tzu.
Hỏi kỹ thông tin từ nơi giao bé
Khi nhận bé, Anh/Chị nên hỏi rõ:
- Bé đang ăn loại thức ăn nào.
- Một ngày ăn mấy bữa.
- Đã tiêm phòng mũi nào.
- Đã tẩy giun khi nào.
- Bé có đang bị ho, tiêu chảy, nấm da hoặc chảy nước mắt nhiều không.
- Có cần kiêng tắm, kiêng đổi thức ăn trong mấy ngày đầu không.
Những thông tin này rất quan trọng để chăm bé ổn định sau khi đổi môi trường.
Môi trường sống phù hợp cho chó Shih Tzu
Shih Tzu hợp nuôi trong nhà hơn ngoài trời. Đây không phải giống chó phù hợp để nhốt sân, ban công nóng, sân thượng hoặc khu vực ẩm bẩn lâu ngày.
Nuôi Shih Tzu trong nhà
Môi trường tốt cho Shih Tzu là:
- Phòng sạch, mát, thoáng.
- Có người tương tác mỗi ngày.
- Có chỗ nằm riêng.
- Có khu vệ sinh cố định.
- Không quá ẩm thấp.
- Không có nhiều khói bụi.
Shih Tzu sống gần người sẽ dễ ổn định tính cách hơn. Nếu bị nhốt một mình quá lâu, bé có thể stress, sủa nhiều, biếng ăn hoặc trở nên nhút nhát.
Shih Tzu chịu nóng tốt không?
Shih Tzu không chịu nóng tốt. Do có mặt ngắn và lông dày, bé dễ mệt nếu ở môi trường nóng bí hoặc vận động mạnh dưới nắng.
Dấu hiệu bé bị nóng gồm:
- Thở gấp, há miệng liên tục.
- Nằm bệt trên nền mát.
- Lưỡi đỏ, người mệt.
- Không muốn đi lại.
- Uống nước nhiều bất thường.
Khi thời tiết nóng, nên cho bé ở nơi mát, có nước sạch, hạn chế đi dạo giữa trưa và không để bé phơi nắng lâu.
Có nên cho Shih Tzu nằm điều hòa không?
Có thể cho Shih Tzu nằm điều hòa, nhưng không nên để quá lạnh hoặc thổi trực tiếp vào mặt bé. Mức mát vừa phải thường dễ chịu hơn là lạnh sâu.
Anh/Chị nên tránh:
- Để bé nằm ngay dưới luồng gió điều hòa.
- Bật nhiệt độ quá thấp trong thời gian dài.
- Cho bé ra vào đột ngột giữa phòng lạnh và ngoài trời nóng.
- Tắm xong chưa sấy khô đã cho nằm phòng lạnh.
Cách cho chó Shih Tzu ăn
Ăn uống là phần rất quan trọng trong cách nuôi chó Shih Tzu. Bé cần ăn đủ chất, đúng bữa, không ăn quá nhiều và không đổi khẩu phần đột ngột.
Nguyên tắc chung
Khẩu phần của Shih Tzu nên đảm bảo:
- Có đạm từ thịt nạc, gà, bò, cá ít xương hoặc trứng.
- Có tinh bột vừa phải từ cơm mềm, cháo, khoai hoặc hạt.
- Có rau củ nấu chín mềm.
- Luôn có nước sạch.
- Không ăn quá mặn, quá béo hoặc quá ngọt.
Nếu dùng hạt, nên chọn hạt phù hợp độ tuổi và size nhỏ. Nếu nấu đồ tươi, nên nấu nhạt, mềm, dễ tiêu và không trộn nhiều gia vị.
Shih Tzu con 2–3 tháng ăn gì?
Giai đoạn 2–3 tháng là lúc bé mới tách mẹ, hệ tiêu hóa còn nhạy. Nên cho ăn 4 bữa nhỏ mỗi ngày.
Có thể dùng:
- Hạt chó con ngâm mềm.
- Cháo loãng với thịt xay.
- Thịt gà, bò, heo nạc nấu chín, băm nhỏ.
- Bí đỏ, cà rốt nấu mềm với lượng ít.
Không nên đổi toàn bộ thức ăn ngay khi bé vừa về nhà. Trong 3–5 ngày đầu, nên giữ khẩu phần giống nơi cũ, sau đó mới đổi dần nếu cần.
Shih Tzu 4–6 tháng ăn gì?
Giai đoạn này bé cứng cáp hơn, có thể ăn 3 bữa mỗi ngày. Khẩu phần có thể đặc hơn và đa dạng hơn.
Có thể cho bé ăn:
- Hạt chó con phù hợp độ tuổi.
- Thịt nạc nấu chín.
- Trứng luộc, dùng lượng vừa phải.
- Rau củ mềm.
- Cháo hoặc cơm mềm trộn thịt.
Đây cũng là giai đoạn nên tập bé ăn đúng giờ. Không nên để thức ăn cả ngày vì dễ làm bé kén ăn, ăn vặt và khó kiểm soát tiêu hóa.
Shih Tzu trưởng thành ăn gì?
Shih Tzu trưởng thành thường ăn 2 bữa mỗi ngày. Nếu bé nhỏ con, hoạt động nhiều hoặc dễ đói, có thể chia 3 bữa nhỏ.
Khẩu phần nên cân bằng giữa đạm, tinh bột và rau củ. Không nên cho ăn quá nhiều vì Shih Tzu dễ tăng cân nếu ít vận động.
Dấu hiệu bé ăn quá nhiều:
- Bụng to nhanh.
- Lười vận động.
- Tăng cân rõ.
- Thở mệt hơn khi đi lại.
- Phân mềm do ăn quá tải.
Những thức ăn không nên cho Shih Tzu ăn
Không nên cho Shih Tzu ăn:
- Sô cô la, cà phê, rượu bia.
- Hành, tỏi, nho, nho khô.
- Xương nhỏ, xương sắc.
- Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ.
- Thức ăn quá mặn.
- Bánh kẹo, đồ ngọt.
- Sữa bò nếu bé bị tiêu chảy khi uống.
- Đồ ăn thừa nhiều gia vị của người.
Nếu bé nôn, tiêu chảy, bỏ ăn, mệt hoặc bụng chướng, nên liên hệ thú y sớm thay vì tự đổi nhiều loại thức ăn liên tục.
Chải lông cho chó Shih Tzu
Lông dài là điểm đẹp của Shih Tzu, nhưng cũng là phần dễ gây rối, bết và nấm da nếu không chăm đều.
Bao lâu nên chải lông một lần?
Nếu để lông dài, nên chải mỗi ngày hoặc tối thiểu 3–4 lần/tuần. Nếu cắt kiểu puppy cut, việc chăm dễ hơn nhưng vẫn nên chải đều để loại bỏ lông rối, bụi bẩn và kiểm tra da.
Các vùng dễ rối gồm:
- Sau tai.
- Nách.
- Bụng.
- Ngực.
- Đuôi.
- Kẽ chân.
- Vùng cổ đeo vòng.
Khi chải, nên gỡ nhẹ từ ngoài vào trong, không giật mạnh vì bé sẽ đau và sợ chải lông.
Có nên để Shih Tzu lông dài không?
Có thể để lông dài nếu Anh/Chị có thời gian chăm. Lông dài giúp Shih Tzu nhìn rất đẹp, mềm và sang. Tuy nhiên, lông dài cần chải đều, tắm sấy kỹ và giữ sạch vùng mặt, bụng, chân.
Nếu không có nhiều thời gian, nên cắt kiểu puppy cut. Kiểu này gọn, dễ vệ sinh, hợp khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam và vẫn giữ được vẻ dễ thương của Shih Tzu.
Không nên cạo trụi sát da vì có thể khiến da dễ kích ứng, cháy nắng hoặc lông mọc lại không đẹp.
Tắm và sấy cho chó Shih Tzu
Tắm đúng giúp Shih Tzu sạch, thơm và giảm nguy cơ viêm da. Nhưng tắm sai, sấy không kỹ lại dễ làm bé bị nấm, cảm lạnh hoặc hôi lông.
Bao lâu tắm một lần?
Thông thường có thể tắm cho Shih Tzu khoảng 2–4 tuần/lần, tùy môi trường sống và tình trạng lông da. Nếu bé sống trong nhà sạch, ít ra ngoài, có thể tắm thưa hơn. Nếu bé hay đi dạo, dễ bẩn hoặc lông dài, cần vệ sinh kỹ hơn.
Không nên tắm quá thường xuyên nếu da bé khô hoặc đang yếu. Sau khi tiêm vaccine, mới vận chuyển xa hoặc đang mệt, nên hỏi thú y trước khi tắm.
Cách tắm cơ bản
Khi tắm cho Shih Tzu, nên:
- Dùng nước ấm vừa.
- Dùng sữa tắm dành cho chó.
- Tránh để nước và bọt vào mắt, tai, mũi.
- Xả sạch hoàn toàn bọt sữa tắm.
- Lau khô bằng khăn.
- Sấy khô kỹ toàn thân.
Các vùng cần sấy kỹ gồm bụng, nách, ngực, kẽ chân, tai và vùng mông. Lông ẩm lâu rất dễ gây mùi hôi, nấm da và viêm da.
Vệ sinh mắt, mặt, tai, răng và móng
Shih Tzu muốn sạch và ít bệnh thì không thể bỏ qua các phần nhỏ này.
Lau mắt và giữ mặt sạch
Shih Tzu có mắt to, lông mặt nhiều nên dễ chảy nước mắt và lem mặt. Anh/Chị nên lau mắt hằng ngày hoặc vài lần/tuần tùy tình trạng từng bé.
Cách làm đơn giản:
- Dùng khăn mềm hoặc gạc sạch.
- Có thể dùng nước sạch hoặc nước muối sinh lý phù hợp.
- Lau nhẹ vùng khóe mắt và phần lông bị ẩm.
- Không chọc sâu vào mắt.
- Tỉa gọn lông chọc vào mắt nếu cần.
Nếu mắt đỏ, sưng, ghèn vàng xanh, bé nheo mắt hoặc dụi mặt liên tục, nên đưa đi khám.
Vệ sinh tai
Tai nên được kiểm tra định kỳ. Nếu tai sạch, không mùi, không nhiều dịch thì không cần vệ sinh quá nhiều. Nếu tai có mùi hôi, dịch nâu, bé lắc đầu hoặc gãi tai liên tục, có thể đang viêm tai hoặc nấm tai.
Không nên dùng tăm bông chọc sâu vào ống tai. Nếu không chắc cách làm, nên nhờ thú y hoặc spa thú cưng hướng dẫn.
Chăm răng miệng
Shih Tzu nhỏ nhưng vẫn dễ bị hôi miệng, cao răng và viêm nướu nếu không chăm răng. Có thể tập cho bé đánh răng 2–3 lần/tuần bằng bàn chải và kem đánh răng dành cho chó.
Ngoài ra, có thể dùng đồ gặm phù hợp để hỗ trợ làm sạch răng, nhưng không nên dùng xương cứng dễ gây gãy răng.
Cắt móng và vệ sinh chân
Móng quá dài khiến bé đi khó, trượt chân hoặc đau bàn chân. Nên kiểm tra móng 2–3 tuần/lần và cắt khi cần.
Sau khi đi dạo về, nên lau chân, nhất là kẽ ngón. Kẽ chân ẩm bẩn lâu ngày dễ bị nấm, đỏ, hôi hoặc khiến bé liếm chân liên tục.
Vận động và chơi với Shih Tzu
Shih Tzu không cần vận động mạnh, nhưng vẫn cần đi lại và chơi mỗi ngày để khỏe, vui và tránh béo phì.
Mỗi ngày nên vận động bao lâu?
Với Shih Tzu trưởng thành khỏe mạnh, có thể cho vận động nhẹ khoảng 20–30 phút/ngày, chia thành 1–2 lần.
Hoạt động phù hợp:
- Đi bộ quanh nhà hoặc khu dân cư.
- Chơi ném đồ chơi mềm.
- Tập gọi tên, lại gần, ngồi, chờ.
- Chơi nhẹ trong phòng.
Không nên cho bé chạy quá lâu dưới trời nóng, leo cầu thang nhiều hoặc nhảy liên tục từ ghế, giường cao xuống.
Dấu hiệu vận động quá sức
Cần cho bé nghỉ ngay nếu thấy:
- Thở gấp bất thường.
- Lưỡi đỏ sậm.
- Nằm bệt không muốn đi.
- Loạng choạng.
- Uống nước liên tục.
- Mệt sau khi chơi rất nhẹ.
Do Shih Tzu có mặt ngắn, Anh/Chị nên ưu tiên vận động nhẹ, đều, tránh quá sức.
Tập vệ sinh và thói quen cho Shih Tzu
Shih Tzu có thể học nếp sinh hoạt tốt nếu được dạy từ sớm và nhất quán.
Tập đi vệ sinh đúng chỗ
Nên chọn một vị trí cố định như khay vệ sinh, tã lót hoặc khu vực ban công an toàn. Sau khi bé ngủ dậy, ăn xong hoặc chơi xong, nên đưa bé đến đúng chỗ vệ sinh.
Khi bé làm đúng, hãy khen nhẹ hoặc thưởng nhỏ. Nếu bé đi sai, không nên đánh mắng. Chỉ cần lau sạch mùi và tiếp tục hướng dẫn lại.
Tập các lệnh cơ bản
Có thể dạy bé các lệnh đơn giản như:
- Lại đây.
- Ngồi.
- Chờ.
- Không.
- Vào chuồng.
- Đi vệ sinh.
Mỗi buổi học chỉ nên 5–10 phút. Shih Tzu không hợp với cách dạy quá căng. Cách hiệu quả là lặp lại đều, thưởng đúng lúc và giữ giọng nhẹ nhàng.
Giảm sủa và cắn phá
Nếu Shih Tzu sủa nhiều hoặc cắn phá, thường có nguyên nhân như buồn chán, thiếu tương tác, sợ tiếng động, muốn được chú ý hoặc chưa quen ở một mình.
Anh/Chị nên:
- Cho bé vận động nhẹ mỗi ngày.
- Có đồ chơi phù hợp.
- Không để bé bị nhốt một mình quá lâu.
- Tập ở một mình từ thời gian ngắn.
- Không la hét quá mạnh khi bé sai.
Chăm sóc sức khỏe định kỳ
Chăm Shih Tzu không chỉ là ăn và tắm. Bé cần được tiêm phòng, tẩy giun và kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Tiêm phòng và tẩy giun
Anh/Chị nên giữ sổ tiêm của bé và làm theo lịch thú y. Chó con cần được tiêm vaccine đúng giai đoạn để giảm nguy cơ bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Tẩy giun cũng cần làm định kỳ theo độ tuổi, môi trường sống và hướng dẫn của bác sĩ thú y.
Những vấn đề Shih Tzu dễ gặp
Shih Tzu có thể dễ gặp một số vấn đề như:
- Chảy nước mắt, lem mặt.
- Viêm mắt, khô mắt.
- Viêm tai.
- Nấm da, viêm da.
- Hôi miệng, cao răng.
- Béo phì.
- Khò khè, khó chịu khi trời nóng.
Phát hiện sớm và xử lý sớm thường nhẹ hơn rất nhiều so với để bệnh kéo dài.
Khi nào cần đưa Shih Tzu đi thú y?
Nên đưa bé đi khám nếu có các dấu hiệu:
- Bỏ ăn hơn 1 ngày.
- Nôn nhiều.
- Tiêu chảy kéo dài.
- Phân có máu.
- Ho, khò khè, khó thở.
- Mắt đỏ, sưng, nhiều ghèn.
- Gãi nhiều, rụng lông từng mảng.
- Lừ đừ, không muốn đi lại.
- Sốt hoặc run bất thường.
Không nên tự dùng thuốc của người cho chó nếu chưa có hướng dẫn của thú y.
Chăm Shih Tzu trong 14 ngày đầu về nhà
14 ngày đầu là giai đoạn rất quan trọng vì bé vừa đổi môi trường, dễ stress và dễ rối loạn tiêu hóa.
Anh/Chị nên làm các việc sau:
- Cho bé nghỉ ở nơi yên tĩnh, sạch và mát.
- Giữ khẩu phần cũ trong vài ngày đầu.
- Không đổi thức ăn đột ngột.
- Không tắm ngay nếu bé mới vận chuyển xa hoặc còn yếu.
- Hạn chế cho tiếp xúc chó lạ khi chưa đủ vaccine.
- Theo dõi ăn uống, phân, mắt mũi và hơi thở mỗi ngày.
- Không cho bé chạy nhảy quá nhiều ngay ngày đầu.
- Chuẩn bị sẵn số điện thoại thú y gần nhà.
Nếu bé ăn ít trong 1–2 bữa đầu nhưng vẫn tỉnh táo, có thể là do lạ nhà. Nhưng nếu bé bỏ ăn kéo dài, nôn, tiêu chảy, ho, thở mệt hoặc lừ đừ thì cần liên hệ thú y sớm.
Nếu Anh/Chị đang trong giai đoạn chuẩn bị đón bé, có thể xem thêm bài kinh nghiệm mua chó Shih Tzu để biết cách kiểm tra sức khỏe trước khi nhận.
Những sai lầm thường gặp khi nuôi chó Shih Tzu
Một số lỗi khá phổ biến gồm:
- Cho ăn đồ người quá mặn, nhiều dầu mỡ.
- Tắm xong không sấy khô kỹ.
- Ít chải lông khiến lông rối, bết, vón cục.
- Không lau mắt, để mặt ẩm và bẩn lâu ngày.
- Cạo lông sát da vì nghĩ như vậy sẽ mát hơn.
- Cho bé vận động ngoài trời nắng nóng.
- Để bé nằm điều hòa lạnh thổi thẳng vào mặt.
- Không kiểm soát cân nặng.
- Không tiêm phòng, tẩy giun đúng lịch.
- Thấy bé bệnh nhưng chờ quá lâu mới đi khám.
Chỉ cần tránh các lỗi này, việc nuôi Shih Tzu sẽ nhẹ hơn rất nhiều.
Câu hỏi thường gặp về cách nuôi chó Shih Tzu
Chó Shih Tzu có dễ nuôi không?
Shih Tzu khá dễ nuôi nếu xét về tính cách và nhu cầu vận động. Tuy nhiên, bé cần chăm lông, lau mắt, giữ mặt sạch và tắm sấy kỹ. Người không có thời gian chăm lông nên cân nhắc trước khi nuôi.
Nuôi Shih Tzu trong chung cư được không?
Được. Shih Tzu rất hợp nuôi trong chung cư, căn hộ hoặc nhà phố. Bé không cần sân rộng, chỉ cần môi trường sạch, mát, có chỗ vệ sinh cố định và được vận động nhẹ mỗi ngày.
Chó Shih Tzu ăn cơm được không?
Có thể ăn cơm, nhưng không nên chỉ ăn cơm trắng hoặc cơm trộn đồ ăn mặn của người. Nếu cho ăn cơm, cần kết hợp thịt nạc, trứng, rau củ phù hợp và nấu nhạt.
Bao lâu nên tắm cho Shih Tzu một lần?
Thông thường khoảng 2–4 tuần/lần, tùy môi trường sống và tình trạng lông da. Sau khi tắm phải sấy khô kỹ, đặc biệt vùng bụng, ngực, nách, tai và kẽ chân.
Shih Tzu có cần chải lông mỗi ngày không?
Nếu để lông dài, nên chải hằng ngày. Nếu cắt puppy cut, có thể chải thưa hơn nhưng vẫn cần duy trì để tránh rối lông, bết lông và kiểm tra da.
Làm sao để Shih Tzu không bị hôi?
Cần giữ lông khô sạch, lau mắt mặt đều, vệ sinh tai, răng, vùng mông và chỗ ngủ. Không nên tắm quá nhiều nhưng cũng không được để lông ẩm, bết hoặc hôi lâu ngày.
Shih Tzu có chịu nóng được không?
Shih Tzu chịu nóng kém. Bé nên ở nơi mát, tránh nắng gắt, tránh vận động mạnh giữa trưa và luôn có nước sạch. Nếu bé thở gấp, nằm bệt, mệt bất thường thì cần đưa vào nơi mát ngay.
Lời kết
Cách nuôi chó Shih Tzu không khó, nhưng cần đều đặn và có trách nhiệm. Đây là giống chó nhỏ, hiền, tình cảm, rất hợp sống trong gia đình, nhưng lại cần chăm kỹ ở phần lông, mắt, mặt, da và nhiệt độ môi trường.
Nếu Anh/Chị cho bé ăn đúng, giữ chỗ ở sạch mát, chải lông đều, lau mắt thường xuyên, tắm sấy kỹ và theo dõi sức khỏe định kỳ, Shih Tzu sẽ là một người bạn rất dễ thương, gần gũi và bền bỉ trong nhiều năm.
Điều quan trọng nhất là đừng nuôi Shih Tzu theo kiểu chỉ cho ăn rồi để đó. Bé cần được chăm, được tương tác và được sống như một thành viên trong nhà. Khi được chăm đúng cách, một bé Shih Tzu sẽ không chỉ đẹp hơn, sạch hơn, khỏe hơn mà còn gắn bó với gia đình hơn rất nhiều.
