Chó tai dài, tai cụp và tai to không phải là ba giống chó riêng. Đây là các cách mô tả hình dáng vành tai: một bé có thể vừa tai dài, vừa tai rủ, vừa có vành tai lớn so với đầu.
Điểm đáng quan tâm không chỉ là ngoại hình. Tai rủ hoặc ống tai kém thông thoáng có thể là một yếu tố làm tăng nguy cơ viêm tai ngoài, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Dị ứng, ký sinh trùng, dị vật, độ ẩm, cấu trúc ống tai và nhiều vấn đề khác cũng có thể tham gia.
Nếu muốn xem rộng hơn về hình thể ở chó, Anh/Chị có thể bắt đầu từ đặc điểm loài chó hoặc các giống chó.
Tai dài, tai cụp và tai to khác nhau ở điểm nào?
Nói về chiều dài của vành tai. Tai có thể kéo xuống hai bên má hoặc thấp hơn, tùy giống và cá thể.
Nói về hướng của tai: vành tai không đứng thẳng mà rủ xuống hoặc gập xuống ở một mức độ nào đó.
Nói về kích thước vành tai so với đầu. Tai to có thể dựng, bán dựng hoặc rủ.
Không nên dùng kiểu tai để suy tính cách. Tai rủ có thể làm khuôn mặt trông mềm hơn, nhưng không chứng minh bé hiền hơn, ít sủa hơn hay dễ nuôi hơn chó tai dựng.
Không phải mọi tai cụp đều giống nhau
Trong đời sống, Anh/Chị thường gặp các kiểu tai dựng, tai rủ hoàn toàn, tai bán cụp hoặc chóp tai gập xuống. Tên gọi chi tiết có thể khác theo từng giống và từng hệ tiêu chuẩn, vì vậy bài này chỉ dùng cách mô tả hình thái dễ hiểu thay vì coi chúng là một hệ phân loại chính thức chung cho mọi giống chó.
| Dạng nhìn thấy | Đặc điểm dễ nhận biết | Điều cần để ý khi nuôi |
|---|---|---|
| Tai dựng | Vành tai đứng thẳng hoặc gần thẳng. | Dễ quan sát bề mặt hơn, nhưng vẫn có thể viêm tai do dị ứng, ký sinh trùng, dị vật hoặc nguyên nhân khác. |
| Tai bán cụp | Gốc tai nâng lên nhưng phần chóp gập hoặc rủ. | Quan sát độ ẩm, mùi, ráy tai và phản ứng khi chạm. |
| Tai rủ / cụp | Vành tai phủ xuống một phần hoặc phần lớn cửa tai. | Cấu trúc tai rủ là một yếu tố có thể làm tăng nguy cơ viêm tai ngoài ở một số chó. |
| Tai dài | Vành tai kéo dài xuống hai bên mặt; thường đồng thời là tai rủ ở nhiều giống. | Cần để ý thêm việc tai chạm nước, thức ăn hoặc bề mặt bẩn ở những cá thể tai rất dài. |
Những giống chó thường có tai dài hoặc tai rủ
Không có một “giống chó tai dài” duy nhất. Nhiều giống khác nhau cùng có vành tai rủ hoặc kéo dài, nhưng kích thước cơ thể, nhu cầu vận động, bộ lông và tính cách vẫn rất khác nhau.
Danh sách trên chỉ để Anh/Chị hình dung kiểu tai. Muốn chọn giống phù hợp vẫn phải nhìn toàn bộ kích thước trưởng thành, mức vận động, bộ lông, sức khỏe giống và nhịp sống của gia đình.
Tai dài, tai cụp có thật sự dễ viêm tai hơn?
Có thể có nguy cơ cao hơn, nhưng không nên nói “tai cụp gây viêm tai”. Merck Veterinary Manual xếp vành tai rủ, ống tai hẹp, lông nhiều quanh tai và độ ẩm dư thừa vào nhóm yếu tố làm tăng nguy cơ viêm tai ngoài. Đây là yếu tố thuận lợi, không phải nguyên nhân duy nhất.
Viêm tai ngoài còn có thể liên quan đến dị ứng, ký sinh trùng, dị vật, vi khuẩn hoặc nấm men phát triển quá mức, bệnh ở tai giữa và những vấn đề nền khác. Vì vậy, một bé tai dựng vẫn có thể bị viêm tai; một bé tai dài cũng không mặc định sẽ bị.
Dấu hiệu nên đưa bé đi kiểm tra
- Lắc đầu hoặc gãi tai nhiều hơn bình thường.
- Tai có mùi hôi rõ.
- Da tai đỏ, sưng hoặc đau khi chạm.
- Có dịch, ráy tai tăng bất thường hoặc màu lạ.
- Bé nghiêng đầu, mất thăng bằng hoặc phản ứng đau rõ.
Khi tai đang đau, đỏ hoặc có dịch, không nên tự nhỏ thuốc “theo kinh nghiệm” vì điều trị phụ thuộc nguyên nhân và tình trạng màng nhĩ. Bài bệnh ở chó phù hợp hơn nếu Anh/Chị muốn tìm hiểu rộng về dấu hiệu sức khỏe.
Chăm chó tai dài, tai cụp thế nào để không làm quá tay?
1. Kiểm tra tai thường xuyên, nhưng không đặt lịch vệ sinh cứng cho mọi bé
Một số chó có tai sạch tự nhiên và hiếm khi cần làm sạch; một số khác có tiền sử viêm tai, bơi nhiều hoặc tích ráy tai nhanh có thể cần chăm thường xuyên hơn. Tần suất nên dựa vào tình trạng thật và hướng dẫn thú y, vì làm sạch quá mức cũng có thể gây kích ứng.
2. Giữ tai khô sau tắm hoặc bơi
Độ ẩm kéo dài là yếu tố thuận lợi cho viêm tai. Sau khi tắm hoặc bơi, nên làm khô vành tai và theo dõi xem bé có lắc đầu, gãi tai hay xuất hiện mùi lạ sau đó không.
3. Không dùng tăm bông chọc sâu vào ống tai
Merck khuyến cáo tránh đưa vật vào sâu vì có thể đẩy chất bẩn xuống dưới hoặc gây tổn thương. Nếu cần vệ sinh, nên dùng sản phẩm được bác sĩ thú y khuyên dùng và học đúng kỹ thuật.
4. Không nhổ lông tai theo thói quen nếu không có lý do
Lông quá dày có thể ảnh hưởng thông thoáng ở một số chó, nhưng Merck cũng lưu ý không nên nhổ lông ống tai thường quy khi nó không gây vấn đề, vì thao tác này có thể tạo phản ứng viêm cấp.
5. Tai rất dài có thể cần quản lý khi ăn
Ở cá thể có vành tai chạm bát nước hoặc thức ăn, có thể chọn bát phù hợp hoặc giữ tai gọn nhẹ trong thời gian ăn. Không nên buộc chặt, xoắn hoặc kéo tai.
5 điều không nên suy từ một đôi tai
Nếu thích chọn chó theo ngoại hình, nên đọc tiếp chủ đề nào?
Kiểu tai chỉ là một trục trong hình thể. Nếu Anh/Chị đang tìm hiểu chó theo đặc điểm nhìn thấy, các bài dưới đây sẽ đi sâu từng trục riêng thay vì gom tất cả vào một bài.
Tập trung vào chiều cao chân, hình thể thấp và các lưu ý khi nuôi.
Phân biệt vẻ ngoài bông xù với nhu cầu chải, sấy và chăm da lông.
Đi sâu chất lông xoăn, rối lông và cách chăm phù hợp.
Tập trung vào nhóm ít hoặc gần như không có lông và các lưu ý về da.
Giải thích đuôi ngắn bẩm sinh, cắt đuôi và những nhầm lẫn thường gặp.
Nhận biết xoáy lông và phân biệt đặc điểm nhìn thấy với nguồn gốc giống.
Câu hỏi thường gặp về chó tai dài, tai cụp, tai to
Chó tai dài có phải một giống riêng không?
Không. Đây là cách mô tả hình dáng vành tai. Basset Hound, Bloodhound, Beagle, Cocker Spaniel và nhiều giống khác đều có thể được gọi là chó tai dài theo nghĩa thông thường.
Chó tai cụp có hiền hơn chó tai dựng không?
Không thể kết luận từ kiểu tai. Tai chỉ ảnh hưởng cảm giác ngoại hình; tính cách cần đánh giá theo giống và từng cá thể.
Chó tai dài có chắc chắn dễ viêm tai không?
Không. Vành tai rủ là một yếu tố làm tăng nguy cơ ở một số chó, nhưng viêm tai còn phụ thuộc dị ứng, độ ẩm, lông tai, cấu trúc ống tai, ký sinh trùng, dị vật và nhiều nguyên nhân khác.
Bao lâu nên vệ sinh tai cho chó tai cụp?
Không có một lịch cố định cho mọi chó. Tai sạch có thể không cần làm thường xuyên; chó có nguy cơ hoặc tiền sử viêm tai có thể cần lịch riêng do bác sĩ thú y hướng dẫn.
Có nên dùng tăm bông để ngoáy tai chó không?
Không nên đưa tăm bông sâu vào ống tai. Nếu cần vệ sinh, nên dùng kỹ thuật và sản phẩm phù hợp theo hướng dẫn thú y.
Có nên nhổ lông trong tai định kỳ không?
Không nên làm như một thói quen cho mọi bé. Lông chỉ nên được xử lý khi thực sự gây vấn đề và có hướng dẫn phù hợp, vì nhổ lông có thể gây kích ứng hoặc viêm.
Đôi tai đẹp không quan trọng bằng đôi tai khỏe
Chó tai dài, tai cụp và tai to có ngoại hình rất nổi bật, nhưng ba cụm này chỉ mô tả hình dáng tai chứ không nói trước tính cách, nguồn gốc hay mức độ phù hợp với gia đình.
Với tai rủ, điều thực tế nhất là giữ khô, quan sát sớm mùi – dịch – đỏ – đau và không can thiệp quá sâu. Nếu tai có biểu hiện bất thường, nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ vệ sinh nhiều hơn.
Tham khảo chuyên môn: Merck Veterinary Manual – Otitis Externa in Animals; Ear Infections and Otitis Externa in Dogs.
