Chó mặt xệ, mặt nhăn là nhóm chó có khuôn mặt ngắn, mũi tẹt, mắt tròn, môi trề hoặc nhiều nếp nhăn quanh mặt. Nhóm này rất được yêu thích vì biểu cảm đáng yêu, gần người và hợp nuôi làm bạn trong gia đình.
Tuy nhiên, chó mặt xệ cũng có nhiều điểm cần hiểu kỹ: dễ nóng, dễ thở mệt, dễ tăng cân, nếp nhăn cần vệ sinh đều, mắt và tai phải được theo dõi cẩn thận hơn nhiều giống chó mũi dài.
Bài viết này tổng hợp 25 câu hỏi thường gặp nhất về chó mặt xệ, mặt nhăn. Mỗi câu trả lời được viết ngắn gọn để anh/chị dễ tra nhanh. Nếu cần đọc sâu hơn, anh/chị có thể xem thêm các bài chi tiết trong từng phần.
Nếu mới tìm hiểu, anh/chị nên đọc trước bài chó mặt xệ để nắm tổng quan.
1. Chó mặt xệ là giống chó gì?
Chó mặt xệ không phải tên của một giống chó riêng. Đây là cách gọi chung cho nhiều giống chó có mặt ngắn, mũi tẹt, mắt tròn, môi trề hoặc nhiều nếp nhăn quanh mặt.
Một số giống thường được xếp vào nhóm này gồm Pug, Bull Pháp, Bulldog Anh, Shar Pei và một số dòng chó mặt ngắn, đầu lớn hoặc nhiều nếp nhăn khác.
Điểm quan trọng là khi hỏi mua hoặc tìm hiểu, anh/chị nên hỏi rõ bé thuộc giống gì, thuần hay lai, kích thước khi trưởng thành ra sao và có vấn đề sức khỏe nào cần lưu ý không.
2. Chó mặt nhăn và chó mặt xệ có giống nhau không?
Hai cách gọi này thường được dùng lẫn với nhau, nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Chó mặt xệ thường nhấn mạnh khuôn mặt ngắn, mũi tẹt, môi trề hoặc cằm trễ xuống. Chó mặt nhăn lại nhấn mạnh các nếp gấp ở trán, mũi, má, cổ hoặc thân.
Có bé vừa mặt xệ vừa mặt nhăn. Cũng có bé nhiều nếp nhăn nhưng không quá “xệ”. Vì vậy, khi chọn nuôi, đừng chỉ dựa vào cách gọi mà cần xem giống thật, sức khỏe, dáng đi, hơi thở và tình trạng da.
3. Chó mặt xệ có dễ nuôi không?
Chó mặt xệ không quá khó nuôi, nhưng cũng không phải nhóm nuôi nhàn.
Bé thường gần người, tình cảm, không cần vận động quá mạnh. Nhưng anh/chị phải chú ý giữ mát, kiểm soát cân nặng, lau nếp nhăn, chăm mắt – tai và theo dõi hơi thở.
Nếu nhà mát, chủ có thời gian chăm đều, nhóm này rất đáng nuôi. Nếu muốn một bé chó “tự khỏe”, ít dọn, ít theo dõi, chó mặt xệ không phải lựa chọn nhẹ công nhất.
4. Chó mặt xệ nhỏ, mini có phải giống riêng không?
Không. “Chó mặt xệ nhỏ” hoặc “chó mặt xệ mini” thường là cách gọi theo kích thước, không phải tên một giống chính thức.
Có bé thật sự nhỏ do dòng giống và bố mẹ nhỏ. Nhưng cũng có bé bị gọi là mini vì còn nhỏ tuổi, còi, chậm lớn hoặc chưa đủ tuổi giao.
Trước khi tin chữ “mini”, anh/chị nên hỏi tuổi, cân nặng hiện tại, kích thước bố mẹ, tình trạng ăn uống, sổ tiêm và xem đoạn quay thật của bé. Có thể đọc thêm bài chó mặt xệ nhỏ, mini nếu đang tìm nhóm hợp nhà nhỏ.
5. Chó mặt xệ to, mập có phải càng to càng đẹp không?
Không nên hiểu như vậy.
Chó mặt xệ to, thân chắc, ngực rộng có thể nhìn rất oai và ấn tượng. Nhưng nếu bé quá mập, thở mệt, đi nặng nề, bụng xệ hoặc lười vận động thì đó là béo phì, không phải đẹp khỏe.
Với nhóm mặt xệ, cân nặng dư sẽ làm hô hấp, khớp, tim mạch và da nếp nhăn bị ảnh hưởng. Nếu thích nhóm to, anh/chị nên đọc thêm bài chó mặt xệ to, mập.
6. Chó mặt xệ có hợp căn hộ không?
Nhiều bé mặt xệ nhỏ đến vừa có thể hợp căn hộ nếu nhà mát, sạch, thoáng và được đi dạo nhẹ mỗi ngày.
Tuy nhiên, cần lưu ý tiếng ngáy, tiếng khịt mũi, mùi cơ thể nếu không vệ sinh đều và việc đi vệ sinh đúng chỗ. Căn hộ nóng, bí hoặc chủ quá bận sẽ không phù hợp.
Nếu sống trong căn hộ, anh/chị nên ưu tiên bé kích thước vừa phải, thở ổn, tính không quá tăng động và đã được làm quen sinh hoạt trong nhà.
7. Chó mặt xệ có hôi không?
Có thể hôi nếu chăm không đúng. Mùi thường đến từ nếp nhăn ẩm, tai hôi, răng miệng, da viêm, lông chưa sấy khô hoặc khu vệ sinh không sạch.
Để giảm mùi, cần lau nếp nhăn đều, lau khô sau khi vệ sinh, tắm đúng tần suất, sấy kỹ, kiểm tra tai và chăm răng miệng.
Chó mặt xệ không tự nhiên “hôi hơn tất cả giống khác”, nhưng nhóm này dễ có mùi hơn nếu chủ bỏ qua vùng mặt, tai và nếp da.
8. Chó mặt xệ thở khò khè có bình thường không?
Khò khè nhẹ khi ngủ hoặc khi đổi tư thế có thể gặp ở một số bé mặt xệ. Nhưng không phải tiếng thở nào cũng bình thường.
Cần đi thú y nếu bé thở gấp, thở bụng rõ, há miệng liên tục, lưỡi tím, nằm bệt, mệt nhanh hoặc thở nặng dù không vận động.
Với nhóm mặt xệ, anh/chị nên theo dõi hơi thở mỗi ngày. Nếu muốn chăm kỹ phần này, có thể xem bài cách nuôi và chăm sóc chó mặt xệ.
9. Chó mặt xệ dễ bị bệnh gì?
Nhóm mặt xệ thường cần chú ý các vấn đề về hô hấp, nóng, mắt, da nếp nhăn, tai, răng miệng và cân nặng.
Một số bé dễ bị viêm da ở nếp gấp, đỏ mắt, chảy ghèn, khó thở khi nóng, béo phì hoặc đau khớp nếu tăng cân quá nhiều.
Không phải bé nào cũng bệnh, nhưng đây là nhóm cần chăm phòng ngừa tốt. Chọn bé khỏe, nguồn rõ và chăm đều sẽ giảm rủi ro rất nhiều.
10. Chó mặt xệ có hợp gia đình có trẻ nhỏ không?
Có thể hợp, nhưng cần người lớn hướng dẫn và giám sát.
Nhiều bé mặt xệ khá hiền, gần người và thích được vuốt ve. Tuy nhiên, trẻ nhỏ không nên kéo tai, chọc mắt, ôm siết, leo lên người chó hoặc làm phiền bé khi đang ăn/ngủ.
Với bé mặt xệ to, cần cẩn thận hơn vì dù hiền, bé vẫn có thể vô tình làm trẻ ngã khi quá phấn khích.
11. Chó mặt xệ giá bao nhiêu?
Giá chó mặt xệ dao động rất rộng, từ vài triệu đến vài chục triệu đồng hoặc cao hơn, tùy giống, kích thước, màu sắc, giới tính, độ tuổi, nguồn bé, giấy tờ, sức khỏe và thời điểm.
Không nên hỏi giá chung rồi áp cho tất cả. Chó mặt xệ nhỏ, chó mặt xệ to, chó lai, chó nhập khẩu hoặc chó có giấy tờ sẽ có mặt bằng giá rất khác nhau.
Nếu cần xem kỹ khoảng giá, anh/chị nên đọc bài giá chó mặt xệ.
12. Có nên chọn chó mặt xệ giá rẻ không?
Có thể cân nhắc nếu bé khỏe, nguồn rõ, có sổ tiêm, đoạn quay thật và người bán minh bạch.
Nhưng cần tránh các tin giá rẻ bất thường, không rõ giống, không sổ tiêm, không cho xem bé thật, bé thở nặng, mắt nhiều ghèn, da hôi hoặc người bán thúc cọc nhanh.
Với chó mặt xệ, mua rẻ nhưng bé bệnh có thể khiến chi phí thú y cao hơn rất nhiều so với phần tiền tiết kiệm ban đầu.
13. Chó mặt xệ lai có nên nuôi không?
Có thể nuôi nếu bé khỏe, rõ nguồn và hợp với gia đình. Chó mặt xệ lai đôi khi rất dễ thương, giá mềm hơn và có ngoại hình lạ.
Tuy nhiên, nhược điểm là khó đoán kích thước, tính cách và ngoại hình khi trưởng thành. Nếu lai không rõ nguồn, rủi ro sức khỏe cũng khó kiểm soát hơn.
Khi chọn chó mặt xệ lai, nên hỏi rõ bố mẹ, tuổi, cân nặng dự kiến, lịch tiêm phòng, tẩy giun và xem bé vận động thực tế.
14. Nên tìm chó mặt xệ ở đâu cho an toàn?
Anh/chị có thể tìm từ người nuôi tại nhà, nơi nuôi chuyên giống, cửa hàng thú cưng hoặc các kênh rao trực tuyến. Nguồn nào cũng có thể tốt hoặc rủi ro, quan trọng là cách kiểm tra.
Nên ưu tiên nơi cho xem bé thật, có đoạn quay trong ngày, nói rõ tuổi – giống – tiêm phòng – tẩy giun, có thỏa thuận sức khỏe và không né câu hỏi khó.
Nếu muốn xem kỹ cách kiểm tra nguồn, anh/chị có thể đọc bài kinh nghiệm mua bán chó mặt xệ an toàn.
15. Làm sao nhận biết nơi bán chó mặt xệ đáng tin?
Một nơi đáng tin thường trả lời rõ bé thuộc giống gì, bao nhiêu tháng tuổi, đang ăn gì, đã tiêm mũi nào, tẩy giun khi nào và sức khỏe hiện tại ra sao.
Họ cũng nên cho xem ảnh/đoạn quay thật, không chỉ gửi ảnh đẹp. Nếu có thể, anh/chị nên xem bé trực tiếp, xem môi trường bé đang sống và kiểm tra sổ tiêm.
Cần cẩn thận nếu người bán chỉ thúc chuyển cọc, né câu hỏi về sức khỏe, không có địa chỉ rõ hoặc không cho xem đoạn quay thật.
16. Khi xem chó mặt xệ cần kiểm tra gì đầu tiên?
Nên kiểm tra 5 điểm: hơi thở, mắt, da nếp nhăn, dáng đi và mức lanh lợi.
Bé khỏe thường tỉnh táo, phản ứng tốt, ăn uống ổn, đi lại vững, mắt sáng, da không hôi và thở không quá nặng khi nghỉ.
Nếu bé nằm bệt, thở gấp, mắt đờ, ghèn nhiều, nếp nhăn hôi, bụng chướng hoặc phân lỏng, anh/chị không nên đặt cọc vội.
17. Chó mặt xệ con mới về nhà chăm thế nào?
Vài ngày đầu nên để bé ổn định, không tắm ngay, không đổi thức ăn đột ngột và không cho quá nhiều người bế.
Nên giữ thức ăn cũ, chia bữa nhỏ, chuẩn bị chỗ ngủ mát – sạch – yên tĩnh, theo dõi phân, ăn uống, hơi thở và mức chơi.
Chó con cần tiêm phòng, tẩy giun theo lịch. Nếu bé bỏ ăn, nôn, tiêu chảy, ho hoặc mệt lả, nên đi thú y sớm.
18. Chó mặt xệ ăn gì để không bị béo?
Nên cho ăn theo bữa, khẩu phần vừa đủ, ưu tiên thức ăn phù hợp tuổi – cân nặng – mức vận động. Không nên cho ăn thả phanh hoặc cho quá nhiều đồ ăn vặt.
Cần hạn chế đồ dầu mỡ, đồ mặn, đồ ngọt, thức ăn thừa của người và bánh thưởng quá nhiều.
Quan trọng nhất là theo dõi vóc dáng. Nếu không còn cảm nhận được xương sườn khi sờ nhẹ hoặc bé đi vài bước đã mệt, có thể bé đang dư cân.
19. Bao lâu nên lau nếp nhăn cho chó mặt xệ?
Tùy từng bé. Bé nhiều nếp, hay chảy nước mắt, da dầu hoặc sống trong thời tiết nóng ẩm có thể cần lau thường xuyên hơn.
Cách đơn giản là dùng khăn mềm hoặc gạc hơi ẩm lau nhẹ trong nếp gấp, sau đó lau khô lại. Không nên để vùng nếp nhăn ẩm lâu.
Nếu nếp nhăn đỏ, hôi, rỉ dịch, bé gãi nhiều hoặc đau khi chạm vào, nên hỏi thú y.
20. Chó mặt xệ có cần đi dạo không?
Có. Dù không cần vận động mạnh, chó mặt xệ vẫn cần đi dạo nhẹ để tránh béo, giảm buồn chán và duy trì thói quen sinh hoạt tốt.
Nên đi vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh giữa trưa. Không nên ép chạy dài hoặc chơi quá sức.
Khi bé thở quá to, thè lưỡi dài, nằm bệt hoặc không muốn đi tiếp, cần cho nghỉ ngay.
21. Chó mặt xệ có dễ huấn luyện không?
Chó mặt xệ có thể học tốt các nếp cơ bản nếu được dạy nhẹ nhàng, đều đặn và có thưởng hợp lý.
Nên tập các lệnh như nghe tên, lại đây, ngồi, chờ, đi vệ sinh đúng chỗ, đi dây bình tĩnh và về chỗ khi có khách.
Mỗi buổi tập nên ngắn, vui và không làm bé mệt. Nếu cần nền tảng chung, có thể xem thêm bài huấn luyện chó.
22. Chó mặt xệ có nên nằm máy lạnh không?
Có thể, miễn là nhiệt độ vừa phải và không để gió lạnh thổi thẳng vào mặt bé liên tục.
Máy lạnh hoặc phòng mát giúp nhiều bé mặt xệ dễ chịu hơn trong thời tiết nóng. Tuy nhiên, không nên để bé nằm quá lạnh, nền ẩm hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Điều quan trọng là giữ môi trường ổn định, khô, sạch và có nước uống đầy đủ.
23. Chó mặt xệ có phải chó lười không?
Không hẳn. Nhiều bé mặt xệ không thích vận động quá mạnh, nhưng vẫn cần đi dạo, chơi nhẹ và tương tác với chủ.
Nếu bị cho nằm cả ngày, bé dễ tăng cân, buồn chán, sủa, phá đồ hoặc đòi ăn liên tục.
Nên hiểu nhóm này là “vận động vừa phải”, không phải “không cần vận động”.
24. Chó mặt xệ màu đen, trắng, vàng có khác nhau về tính cách không?
Thông thường màu lông không quyết định tính cách. Tính cách phụ thuộc giống, cá thể, nguồn nuôi, cách xã hội hóa và cách chủ chăm dạy.
Màu lông có thể ảnh hưởng giá và gu thẩm mỹ, nhưng không nên chọn bé chỉ vì màu. Sức khỏe, hơi thở, mắt, da, sổ tiêm và nguồn bé vẫn quan trọng hơn.
Với các màu hiếm hoặc màu được rao giá cao, anh/chị càng nên kiểm tra kỹ nguồn và sức khỏe.
25. Người mới nuôi có nên chọn chó mặt xệ không?
Có thể, nếu anh/chị hiểu rõ nhóm này cần chăm kỹ hơn ở hơi thở, nhiệt độ, nếp nhăn, mắt, tai và cân nặng.
Người mới nên chọn bé khỏe, kích thước vừa phải, tính ổn định, nguồn rõ và người bán có hỗ trợ sau khi nhận. Không nên bắt đầu bằng bé quá rẻ, quá nhỏ, quá to hoặc có dấu hiệu sức khỏe mập mờ.
Theo mình, chó mặt xệ rất đáng nuôi nếu anh/chị thích chó gần người, biểu cảm vui và sẵn sàng chăm đều. Nhưng nếu muốn một bé thật nhàn, ít mùi, ít theo dõi sức khỏe, nên cân nhắc kỹ.
Tổng kết
Chó mặt xệ, mặt nhăn là nhóm chó rất dễ thương, giàu biểu cảm và được nhiều gia đình yêu thích. Nhưng đây cũng là nhóm cần chăm đúng cách: tránh nóng, kiểm soát cân nặng, vệ sinh nếp nhăn, chăm mắt – tai và theo dõi hơi thở thường xuyên.
Nếu anh/chị đang tìm hiểu nhóm này, nên đi theo thứ tự: hiểu tổng quan về chó mặt xệ, xem kích thước nhỏ hay to có hợp nhà mình không, tham khảo giá, kiểm tra nguồn rồi mới học cách chăm chi tiết.
Một bé chó mặt xệ đáng nuôi không nhất thiết là bé rẻ nhất, nhỏ nhất hay mặt nhăn sâu nhất. Quan trọng nhất là bé khỏe, rõ nguồn, hợp điều kiện sống của gia đình và được chăm đúng cách lâu dài.
